ریاست | آموزش | ارتباطات و بین الملل | پژوهش | فرهنگی تربیتی | بین الملل | یادداشت | آرشیو نشریات | چندرسانه ای | پیوندها | ارتباط با ما | العربیة | ENGLISH |
صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل


 تاریخ: دوشنبه ٢٩ مهر ١٣٩٨      ساعت: ١٠:٣٩        شماره خبر: ١٠٥٩٣٠          پرینت

عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی تشریح کرد؛

عفو و گذشت در فرهنگ قرآن و سیره عملی امام حسین(ع)

چهارمین و آخرین نشست از سلسله هم‌اندیشی‌های علمی چگونگی بهره‌مندی از میراث فکری نهضت حسینی برای حل چالش‌های امروز جامعه بشری با موضوع «عفو، گذشت و دوری از رویکردهای انتقام‌جویانه برگزار شد.

چهارمین و آخرین نشست از سلسله هم‌اندیشی‌های علمی چگونگی بهره‌مندی از میراث فکری نهضت حسینی(ع) برای حل چالش‌های امروز جامعه بشری با موضوع «عفو، گذشت و دوری از رویکردهای انتقام‌جویانه»، با حضور جمعی از استادان حوزه و دانشگاه و دانش‌پژوهان علاقه‌مند این موضوع و ارادتمندان حضرت اباعبدالله‌الحسین(ع)، در دفتر کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران در قم برگزار شد.

به گزارش مرکز خبر و اطلاع‌رسانی جامعةالمصطفی، «حجت‌الاسلام عباسعلی براتی»، استاد مطالعات اسلامی و عضو هیئت علمی مؤسسه الحکمه، با طرح این پرسش که «با توجه به این که سیره عملی اهل‌بیت(علیهم‌السلام) مبتنی بر عفو و گذشت بوده است، چرا امام حسین(ع) ضد حکومت قیام کردند و امام زمان(عج) ضد ظلم و ستم قیام خواهند نمود؟»، دیدگاه خود را بیان کرد و گفت: مسائل دنیای امروز سه ضلعِ حقوق بشری، اخلاق و آموزه‌های انسانی و صلح‌طلبی، صلح‌سازی و صلح‌بانی دارد. براساس این، عفو و گذشت، که مقدمه صلح است، هدف اصلی منشور سازمان ملل و متمم‌های اعلامیه حقوق بشر و از اهداف مهم اسلام است. اهمیت صلح در منشور سازمان ملل تا حدی است که براساس نظر فیلسوفان یونان باستان، صلح را خیر مطلق می‌انگاردند.

استاد مؤسسه الحکمه با اشاره به دیدگاه دانشمندان حوزه تعلیم و تربیت مبنی بر مقدم ‌بودن صلحِ درونی بر صلح بیرونی (فیزیکی و اجتماعی)، به مصادیق فراوان عفو و گذشت در قرآن و سیره اهل‌بیت(علیهم‌السلام) اشاره کرد و گفت: از آن جا که در فرهنگ قرآن، جنگ و درگیری فیزیکی (نه دفاع و نه جهاد اکبر و اصغر) مدح نشده، از صلح، عفو و گذشت به نیکی یاد گشته است. در حادثه کربلا، امام حسین(ع) آغاز‌کننده جنگ نبودند. حتی پس از شهادت امام حسن(ع)، پیمان صلح با معاویه را یکطرفه رعایت کردند تا این که والی مدینه طبق دستور یزید، قصد داشت به زور از آن حضرت بیعت بگیرد. حتی زمانی که حضرت(ع) در حج بودند، از مکه خارج شدند تا با گروهی که قصد جان ایشان را داشتند، در خانه خدا درگیر نشوند. حتی در مسیر کربلا به یزید بارها پیشنهاد دادند که صلح کنیم یا من از سرزمین اسلامی خارج شوم تا جنگ و نا امنی به وجود نیاید. با توجه به این که امام حسین(ع) یزید را فردی می‌‌دانستند که مردم را استثمار می‌کند و مال خداوند را می‌خورد و اموال مردم را غارت می‌نماید، با او بیعت نکردند.

وی، در ادامه، به چند مورد از موارد عفو و گذشت در سیره امام حسین(ع) اشاره کرد و گفت: پیش از قیام عاشورا، مردی شامی از سر جهل به امام حسین(ع) دشنام داد، ولی حضرت(ع) پس از این که آیه ۱۳۴ سوره آل‌عمران (الَّذینَ ینْفِقُونَ فِی السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ الْکاظِمینَ الْغَیظَ وَ الْعافینَ عَنِ النَّاسِ وَ اللَّهُ یحِبُّ الْمُحْسِنینَ) را خواندند، آن مرد را بخشیدند و به او فرمودند: اگر مشکلی داری، نزد ما بیا. در حادثه کربلا، ایشان حرّ را، که در صف سپاهیان دشمن بود، عفو فرمودند. همچنین از حضرت(ع) نقل شده است که کسی در گوش راست من دشنام بگوید و در گوش چپ من عذر بخواهد، عذر او را می‌پذیرم. از امام حسین(ع) در جلد ۶۴ از بحارالانوار نقل شده است: «إِذَا کانَ یوْمُ اَلْقِیامَةِ نَادَی مُنَادٍ: مَنْ کانَ أَمْرُهُ عَلَی اَللَّهِ فَلْیدْخُلِ اَلْجَنَّةَ فَیقَالُ: مَنْ ذَا اَلَّذِی أَجْرُهُ عَلَی اَللَّهِ؟ فَیقَالُ: اَلْعَافُونَ عَنِ اَلنَّاسِ فَیدْخُلُونَ اَلْجَنَّةَ بِغَیرِ حِسَابٍ؛ هنگامی که در روز قیامت ندا می‌دهند که هر کس حساب و کتاب او بر عهده خداست، وارد بهشت شود، پرسیده می‌شود: حساب و کتاب چه کسی بر عهده خداوند است؟ در پاسخ گفته می‌شود: کسانی که به مردم گذشت داشته‌اند، بدون حساب و کتاب وارد بهشت می‌شوند.

عضو هیئت علمی مؤسسه الحکمه با اشاره به مدح صلح در ادیان گفت: در تورات، نصی از کتاب اشعیای نبی(ع) نقل شده است که خداوند به جنگ بین اقوام خاتمه خواهد داد و شمشیرهای مردم به گاوآهن و نیزهای آنها به اره تبدیل خواهد شد. همچنین در فرمان ششم از ده فرمان موسی(ع)، به زندگی صلح‌طلبانه امر شده است. در فرهنگ قرآن هم به این امر اشاره می‌شود که در صورت تمایل دشمن به صلح، شما هم با آنها صلح کنید: «وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَکلْ عَلَی اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ» (انفال: ۶۱).

 

لزوم پایبندی به صلح در زمان جنگ

حجت‌الاسلام براتی، در ادامه، با اشاره به نبود ضمانت اجرایی در مورد حق بر صلح، که در حقوق بین‌الملل، یکی از حقوق بشر شناخته می‌شود، آموزه‌های اسلامی را دارای ضمانت اجرایی دانست و گفت: در توصیه امیرمؤمنان(ع) به امام حسن(ع) و امام حسین(ع) آمده است که فرمودند: «اوصیکما و جَمیعَ وُلدی و أهلی و مَن بَلَغَهُ کتابی بِتَقوَی اللّهِ و نَظمِ أمرِکم و صَلاحِ ذاتِ بَینِکم؛ فَإِنّی سَمِعتُ جَدَّکما صلی الله علیه و آله یقولُ: صَلاحُ ذاتِ البَینِ أفضَلُ مِن عامَّةِ الصَّلاةِ وَ الصِّیامِ»، یعنی اصلاح میان مردم از یک سال نماز و روزه بافضیلت‌تر است؛ بنابراین، انسان باتقوا می‌تواند میان مردم صلح برقرار کند.

استاد مطالعات اسلامی با اشاره به تقسیم حقوق بشر در زمان صلح و جنگ در اعلامیه حقوق بشر، به توجه ویژه اسلام در زمینه رعایت حقوق بشر در زمان جنگ اشاره کرد و گفت: از قرن 2 هجری، تألیفاتی در این زمینه وجود دارد؛ برای نمونه، می‌توان به کتاب سیرالکبیر از «محمدبن حسن شیبانی» (شاگرد ابوحنیفه) اشاره کرد، به ویژه این که اسلام از آن جا که می‌داند که در زمان جنگ، زورگویی‌ها و تجاوز به حقوق مردم بیشتر صورت می‌گیرد، آموزه‌های بیشتری در زمینه رعایت حقوق مردم دارد؛ برای نمونه، پیامبر اکرم(ص) فرمودند: اگر کسی به ناحق حتی یک بند کفش از غنایم بردارد، در روز قیامت طنابی به گردنش آویزان خواهد شد.

وی ادامه داد: امام علی(ع) در جنگ صفین، جمل و نهروان با درخواست سربازان مبنی بر غنیمت گرفتن اموال دشمنان شکست‌خورده موافقت نکردند. آن حضرت حتی خوارجی را که مسلمانان را تکفیر می‌کردند، کافر نمی‌دانستند، بلکه آنان را برادران گمراه خطاب می‌کردند.


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




جدیدترین اخبار

صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل