مرور سریع بیانیه گام دوم انقلاب

مرور سریع بیانیه گام دوم انقلاب

ریاست | آموزش | ارتباطات و بین الملل | پژوهش | فرهنگی تربیتی | بین الملل | یادداشت | آرشیو نشریات | چندرسانه ای | پیوندها | ارتباط با ما | العربیة | ENGLISH |
صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل


 تاریخ: دوشنبه ٦ آبان ١٣٩٨      ساعت: ١٢:١١        شماره خبر: ١٠٦١١٥          پرینت

عضو هیئت‌علمی جامعه‌المصطفی:

وقف؛ تدبیر امام حسن(ع) برای رفع شکاف‌های طبقاتی

«حجت‌الاسلام رستم‌نژاد» با اشاره به جایگاه انفاق و بخشش در سیره امام مجتبی(ع)، گفت: وقف، از راه‌های پر کردن شکاف‌های اجتماعی و طبقاتی است.

به گزارش مرکز خبر و اطلاع‌رسانی جامعةالمصطفی، یکی از دلایل شهرت امام حسن مجتبی(ع) به «کریم اهل‌بیت(علیهم‌السلام)»، بخشش‌ها و کرامات فراوان مالی است که در عمر بابرکت ایشان رخ داده است، به گونه‌ای که طبق تصریح تاریخ، کسی از محضر ایشان دست خالی بازنمی‌گشت... از این رو و به مناسبت فرارسیدن سالروز شهادت آن حضرت(ع) و نیز هفته وقف، که از جنبه‌های مهم بخشش مالی است، با «حجت‌الاسلام مهدی رستم‌نژاد»، عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی درباره سیره حسنی(ع) و آموزه‌های آن برای سبک زندگی گفت‌وگویی صورت گرفته است که مشروح آن تقدیم حضورتان می‌شود:

 

درباره بخشش و کرامت امام حسن(ع) نقل‌ها و روایات فراوانی وجود دارد. می‌گویند حضرت(ع) دو مرتبه همه ثروتشان را به فقرا بخشیدند. حال پرسش آن است که در جامعه کنونی، بخشش باید از چه جنسی باشد که هم لبیک به سیره معصومان(علیهم‌السلام) و به ویژه امام حسن(ع) به عنوان کریم اهل‌بیت(علیهم‌السلام) باشد و هم پاسخ به کسانی باشد که می‌گویند در چنین شرایطی اقتصادی امکان بخشش و وقف وجود ندارد؟

اهلبیت(علیهم‌السلام) مظهر عاطفه هستند و در واقع، واسطه فیض و رحمت خداوند به شمار می‌آیند. درباره امام(ع) در روایت آمده است که همانند پدر مهربان هستند، به این معنا که نسبت به جامعه، مثل پدر نسبت به فرزندانش است. البته این مسئله در مورد همه اهل‌بیت(علیهم‌السلام) مطرح است.

در این میان، امام حسن مجتبی(ع) کریم اهل‌بیت(علیهم‌السلام) هستند. به برخی از ائمه(علیهم‌السلام) فرصت داده نشد که همه خصال انسانی و کمالات اخلاقی خویش را به منصه ظهور برسانند، ولی برخی این فرصت را داشتند؛ برای نمونه، امام صادق(ع) فرصت داشتند که علوم ائمه(علیهم‌السلام) را بیشتر در اختیار امت بگذارند.

امام حسن مجتبی(ع) نیز کرم و جود و سخاوتشان را ظاهر کردند و ائمه دیگر هم چنین بودند. قرآن نیز می‌فرماید: «لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَ مَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ» (هرگز به نيكوكارى نخواهيد رسيد تا از آنچه دوست داريد انفاق كنيد و از هر چه انفاق كنيد، قطعاً خدا بدان داناست). البته انفاق چند درجه دارد. ما نمی‌توانیم درجات کامل انفاقی را که اهل‌بیت(علیهم‌السلام) داشتند، از همه مردم انتظار داشته باشیم، ولی می‌توانیم بنابر سیره آن حضرات(علیهم‌السلام) در زندگی حرکت کنیم.

برای نمونه، در قرآن اشاره به چهار تن از پنج تن آل عبا(علیهم‌السلام) شده است که انفاق داشتند و اطعام مسکین، یتیم و اسیر کردند و این مسئله در سوره مبارکه انسان منعکس شده است. حتی ایثار و ازخودگذشتگی هم انفاق است. انفاق فقط محصور به مال نیست. از سوی دیگر، اگر هم قرار بود مالی انفاق شود، نباید چنان زیاده‌روی شود که دست انسان خالی بماند و بنشیند و افسرده زندگی کند.

انفاق طبق سخن معصوم(ع)، باید مقتصدانه، یعنی همراه با اعتدال باشد. باید این چنین انفاقی را در جامعه تسری دهیم، یعنی چنان نباشد که خود شخص دستش تنگ باشد و افسرده و ناتوان شود، به ویژه درباره فرزندان خودش. این انفاق درست نیست.

در آخرین آیات سوره مبارکه فرقان وقتی بحث از عبادالرحمان می‌شود، خداوند به اعتدال در انفاق اشاره می‌کند، یعنی انفاقی که موجب حسرت برای شخص و گرفتاری فرزندان نشود، چنانچه می‌فرماید: «وَالَّذِينَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذَلِكَ قَوَامًا» (و كسانى‌ اند كه چون انفاق كنند، نه ولخرجى مى‌كنند و نه تنگ مى‌ گيرند و ميان اين دو [روش] حد وسط را برمى‏‌گزينند).

بنابراین، آنچه باید برای جامعه گفته شود، انفاق اعتدالی است، و گرنه انفاق‌هایی که اهل‌بیت(علیهم‌السلام) دارند، در شرایط ویژه است؛ آنها امام(ع) هستند و در حد کمال انسانی به سر می‌برند، حتی اگر خودشان دچار مشکل شوند. با این وصف، از مجموع آیات و روایات استفاده می‌شود که افراد باید اعتدال را رعایت کنند. با این نگاه دیگر کسی نیست که بگوید نمی‌توانم وقف کنم.

 

وقف در ابعاد دیگر، فارغ از جنبه‌های مادی، چه عرصه‌هایی را شامل می‌شود؟

بهترین پاسخ، اشاره به این آیه قرآن است که می‌فرماید: «قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُهَا أَذًى وَاللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ» (گفتارى پسنديده (در برابر نيازمندان‏) و گذشت (از اصرار و تندى آنان‏) بهتر از صدقه‌ اى است كه آزارى به دنبال آن باشد و خداوند بى‌‏نياز بردبار است).

با این وصف، ‏حُسن خُلق، گشادگی و تبسم، جزو انفاق برشمرده می‌شود. گاهی برخی با اخلاق خوب آسایش می‌آورند. رسول اکرم(ص) هم انفاق مالی داشتند و هم از نظر خلقیات، احسن اخلاق را داشتند. امام حسن مجتبی(ع) نیز چنین بودند؛ دریای کرامت و رحمت.

 

با توجه به این که حتی رفتار خوب می‌تواند انفاق به شمار رود، به نظرتان جمع این رویکردهای نیکوکارانه در قاب وقف چه قدر می‌تواند در جامعه تأثیرگذار باشد؟

بسیار. اساساً اهمیت دارد که خودمان را در شرایط مختلف عقب نکشیم و نگوییم که مال من کم است؛ بنابراین به درد کسی نمی‌خورد. اسلام محدودیتی از این نظر ندارد و اصلاً بحث بر سر مال چشم پرکن نیست. مهم، اخلاص است.

انفاق عبادتی است به قصد قربت و چون به قصد قربت انجام می‌شود، عبادت است. حال اگر جامعه ما، که مردم با انواع و اقسام مشکلات روبه‌رویند، بدون نگاه فقیر و غنی، هر کسی به حد وسع خود انفاق کند، بسیاری از مشکلات حل می‌شود. البته افراد متمکن نیز نباید در این شرایط مردم را از انفاق خود محروم کنند. راه پر کردن فقر و شکاف‌های طبقاتی و اجتماعی آن است که افراد وقف کنند. از نظر من، بخشش و وقف با تأسی به سیره کریم اهل‌بیت(علیهم‌السلام)، گره‌گشای بسیاری از مشکلات جامعه ماست.


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




جدیدترین اخبار

صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل