مرور سریع بیانیه گام دوم انقلاب

مرور سریع بیانیه گام دوم انقلاب

ریاست | آموزش | ارتباطات و بین الملل | پژوهش | فرهنگی تربیتی | بین الملل | یادداشت | آرشیو نشریات | چندرسانه ای | پیوندها | ارتباط با ما | العربیة | ENGLISH |
صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل


 تاریخ: پنج شنبه ٩ آبان ١٣٩٨      ساعت: ١٠:٠٧        شماره خبر: ١٠٦١٦٥          پرینت

مدیر گروه ادیان و مذاهب جامعة‌المصطفی:

قرآن کریم فرقه‌گرایی را از شرک بدتر می‌داند

«علامه طباطبایی» در ذیل این آیات، در چرایی مشرک بودن برخی فرقه‌ها نوشته است چون فرد فرقه‌گرا می‌خواهد هوای نفس خود را با خدا جمع کند، مشرک است.

به گزارش مرکز خبر و اطلاع‌رسانی جامعةالمصطفی، «قاسم جوادی»، عضو هیئت علمی و مدیر گروه ادیان و مذاهب جامعة‌المصطفی، شامگاه چهارشنبه، 8 آبان، در نشست «قرآن و فرقه‌گرایی» در دانشگاه ادیان و مذاهب قم با بیان این که این بحث، در المیزان مورد بررسی قرار گرفته و نقدی جدی از سوی علامه طباطبایی بر اسلام‌شناسی در جهان اسلام وارد شده است، گفت: ایشان به این نقد جدی پرداخته و آورده است که همه علوم اسلامی شکل گرفته‌اند، ولی شما اگر بخواهید در هر کدام از آنها مجتهد شوید، نیاز ندارید حتی دست به جلد قرآن هم بزنید.

وی افزود: امام خمینی(ره) هم در این زمینه بحث کرده‌اند، البته نه به سبک و سیاق علامه طباطبایی؛ ایشان گفتند فقیه حق ندارد بگوید من اسلام‌شناس هستم، بلکه باید بگوید من فقه‌شناسم؛ فیلسوف حق ندارد بگوید من اسلام‌شناس هستم و کسی که حکومت اسلامی را مطالعه کرده است، حق ندارد بگوید من اسلام‌شناس هستم، زیرا ادعای اسلام‌شناسی جز برای کسی که همه مراتب مادیت و معنویت اسلام را می‌داند، میسر نیست و این در حالی است که ما همه در حوزه مدعی اسلام‌شناسی هستیم.

جوادی ادامه داد: «استاد جوادی آملی» تعبیری دارند مبنی بر این که در حوزه‌ها دست به دست هم دادیم که قرآن را بیرون کردیم. همچنین «آیت‌الله وحید» تصریح می‌کردند وقتی امام زمان(عج) تشریف بیاورند، خواهیم دانست آنچه داریم، از باب «اکل میته» بوده است و این وضعیت اسلام‌شناسی ماست.

 

اسلام‌شناسانی که یک‌ بار در قرآن تدبر نکرده‌اند

عضو هیئت علمی و مدیر گروه ادیان و مذاهب جامعة‌المصطفی اظهار کرد: بنده دوازده ترم است که در همه کلاس‌هایم نظرسنجی کردم که آیا کسی از طلاب و دانشجویانم قرآن، صحیفه و یا نهج‌البلاغه را مطالعه کرده باشند(نه قرائت)، ولی در این ترم‌ها یک نفر نداشتیم که بگوید من یکی از این سه کتاب را مطالعه کرده باشم و همه هم خود را اسلام‌شناس می‌دانند.

وی با بیان این که پیش‌فرض واژه «تقریب» به معنای آن است که تمام مذاهب در یک فضای انحرافی شکل گرفته‌اند؛ لذا باید از این فضای انحرافی تا حدی جلوگیری کرده، سراغ تقریب برویم، تصریح کرد: بر مبنای قرآن، اساساً فرقه‌گرایی (هر فرقه‌ای که باشد) مذموم و غلط است یعنی قرآن از بنیاد، فرقه را به رسمیت نمی‌شناسد که بعداً مشکلی به نام تقریب داشته باشیم.

جوادی با نقد بسیاری از پژوهش‌های کنونی در حوزه و دانشگاه اضافه کرد: پژوهشی که بر مبنای یک روایت و حدیثی باشد که سند و دلالت آن را نمی‌دانیم یا به یک آیه به صورت نصفه و نیمه استناد شده باشد، پژوهش هم مزخرف‌ترین کار عالم خواهد شد.

 

وحدت در لسان قرآن، نعمت است

جوادی ادامه داد: قرآن کریم، اصل وحدت و الفت میان مسلمانان زمان پیامبر(ص) را نعمت می‌داند؛ در آن دوره فرقه‌ها نبودند ولی بعداً در درون فرقه‌ها هم فرقه‌های دیگری به وجود آمد؛ بخشی از آیات قرآن امر به وحدت است، یعنی یکی از واجبات در کنار روزه و نماز، امر به اعتصام به حبل‌الله و وحدت است، ضمن این که یکی از واجبات فقهی ما هم امر به اعتصام است.

 

تفرقه بدتر از شرک است

عضو هیئت علمی و مدیر گروه ادیان و مذاهب جامعة‌المصطفی با بیان این که نهی از تفرقه هم یکی از واجبات است، بیان کرد: قرآن درباره سرنوشت امت‌های پیشین هشدار می‌دهد؛ قرآن قصه نمی‌گوید، بلکه می‌فرماید امت‌هایی که دچار تفرقه شدند، به نابودی رسیدند. حضرت موسی(ع) وقتی از طور بازگشت، به هارون اعتراض کرد که چرا جلو سامری و یارانش را نگرفتی و هارون گفت که ترسیدم که تفرقه بین بنی‌اسرائیل ایجاد شود؛ این پاسخ جای تأمل زیادی دارد، آن هم با نگاه به این مسئله که یک‌ طرف شرک بوده است و یک ‌طرف تفرقه میان بنی‌اسرائیل، ولی باز هارون تفرقه را برنمی‌تابد.

وی با بیان این که تعدادی از آیات قرآن، مفاسد فرقه‌گرایی را بیان می‌کند، اظهار کرد: وحدت با همه فسادی که ممکن است داشته باشد و فرقه‌گرایی با همه محاسن احتمالی، باز وحدت بر فرقه‌گرایی می‌چربد؛ قرآن در آیات گوناگون خود راهکار برای وحدت نشان داده است، ولی همه فرقه‌ها اصل را بر فرقه‌گرایی گذاشته‌اند و دیگر نیازی به سراغ قرآن رفتن نمی‌بینند.

وی اضافه کرد: این در حالی است که قرآن، محور است و برای هدایت آمده است؛ متأسفانه، هر فرقه‌ای هم چهل تا پنجاه آیه را ابزار و محور فعالیت و اثبات خود قرار داده است و با تأویل و توجیهات بی‌ربط برای اثبات خود به کار می‌گیرد و کل قرآن به کنار رفته است و به آن بی‌توجهی می‌شود.

عضو هیئت علمی و مدیر گروه ادیان و مذاهب جامعة‌المصطفی اضافه کرد: قرآن در سوره مبارکه عصر به عصر قسم خورده و فرموده انسان در خسران است، مگر آن که اهل ایمان و عمل صالح و تواصی به حق و صبر باشد؛ فرض بگیریم این دو تکلیف یعنی ایمان و عمل صالح در تمامی جوامع اسلامی هست ولی دو موضوع دیگر یعنی تواصی به حق و تواصی به صبر چه جایگاهی دارد؟ قرآن با واژه تواصی ریل را دو طرفه تعریف کرده است، نه این که یک طرف بگوید و طرف دیگر بشنود. براساس این، کل جامعه اسلامی مسئول تواصی به حق و صبر است؛ لذا جایی برای فرقه باقی نمی‌ماند.

 

امام علی(ع)؛ پیشگام وحدت اسلامی

وی افزود: در تاریخ اسلام تنها کسی که به این آیات عمل کرد، امام علی(ع) بود که حاضر نشدند به هیچ قیمتی فرقه ایجاد کنند؛ در جامعه ماندند تا تفرقه ایجاد نشود؛ حتی امام(ع) در پنج سال حکومتشان هم تلاش زیادی کردند، گر چه  -متأسفانه- سخنان امام(ع) در این مدت هم مورد استفاده فرقه‌ای قرار گرفت؛ امام(ع) در مرحله اول با دوازده‌هزار خارجی مواجه بودند، ولی کوشیدند تا در جنگ نهایی به چهارهزار نفر برسند.

 

اجتماعی‌اندیشیدن بیاموزیم

جوادی با بیان این که در حوزه فکری، توافق کامل دو انسان محال است، افزود: بحث وحدت غیر از این است؛ علامه طباطبایی(ره) در صفحه 71 مجموعه مذاکرات خود با «هانری کربن» آورده است که مسلمانان موظف بودند در هر نظریه‌ای که با قرآن و سنت تماس داشته، فکر اجتماعی بکنند، یعنی وقتی قرار است نظری وارد جامعه شود، باید بازتاب اجتماعی آن لحاظ شود و به واسطه هرگونه تماس ممکن از بروز اختلاف نظر به هر قیمتی که باشد باید پرهیز شود.

عضو هیئت علمی جامعة‌المصطفی با بیان این که آیات شش تا سیزده سوره مبارکه حجرات به تنهایی برای وحدت مسلمانان کافی است، تصریح کرد: بسیاری از مفاسد جوامع اسلامی با همین هفت آیه حل می‌شود؛ مضمون آیات، تکلیف اجتماعی است، مانند این که فرموده است اگر دو طایفه مؤمن اسلامی با هم جنگیدند، میان آنان صلح برقرار کنید؛ الان کجا ما بحث از «اصلحوا» را در جوامع اسلامی داریم؟ با این که «اصلحوا» امر و دال بر وجوب هم هست.

 

تبیینی متفاوت از النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ

جوادی با اشاره به آیه «النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَأَزْوَاجُهُ أُمَّهَاتُهُمْ وَأُولُو الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ إِلَّا أَنْ تَفْعَلُوا إِلَى أَوْلِيَائِكُمْ مَعْرُوفًا كَانَ ذَلِكَ فِي الْكِتَابِ مَسْطُورًا: پيامبر(ص) به مؤمنان، از خودشان سزاوارتر [و نزديكتر] است و همسرانشان مادران ايشان‌اند و خويشاوندان [طبق] كتاب خدا بعضى [نسبت] به بعضى اولويت دارند [و] بر مؤمنان و مهاجران [مقدم‌اند] مگر آن كه بخواهيد به دوستان [مؤمن] خود [وصيت‏ يا] احسانى كنيد و اين در كتاب [خدا] نگاشته شده است»(احزاب: 6) اضافه کرد: ما عموماً این آیه را به نحوی تفسیر می‌کنیم که امت بدهکار باشند، در حالی که در تفاسیر مختلف مانند علی بن ابراهیم، صحاح سته، نورالثقلین و ... در  ذیل آیه آورده‌اند که پیامبر(ص) در این زمینه فرمودند که اگر شما مسلمانان ارثی به جا گذاشتید، برای ورثه شماست، ولی اگر بدهکاری داشتید، آن را باید من بپردازم؛ لذا وقتی خمس مطرح است، آن را برای این بدهکاری گذاشته‌اند.

وی با بیان این که وقتی همه فرقه‌گرا شوند به صورت طبیعی، سخن از وحدت معنا ندارد، اظهار کرد: یکی از مفاسد فرقه‌گرایی این است که هر فرقه‌ای برای اثبات حقانیت خود باید به آیات و روایات استناد کند و نتیجه این که احادیث فرقه‌گرایی، به هیچ وجه با آیات قرآن سازگار نیست؛ برای نمونه، در ذیل حدیث 73 فرقه، معتزله می‌گوید «اَبَرها و اتقاها معتزله» و دیگری می‌گوید «ما انا علیه و اصحابی» و...

 

فرقه‌گرا، مشرک است

جوادی با اشاره به آیات 31 و 32 سوره روم همچنین 65 سوره انعام و 159 انعام اضافه کرد: خداوند متعال در این آیات فرموده است که ای فرقه‌های جهان اسلام، از مشرکان نباشید، یعنی از کسانی که دین خود را گروه گروه و فرقه فرقه کردند و هر فرقه‌ای هم به فرقه خود خوشحال است، نباشید؛ علامه طباطبایی در ذیل این آیه، در چرایی مشرک بودن این فرقه‌ها فرموده چون فرقه‌گرا می‌خواهد هوای نفس خود را با خدا جمع کند، مشرک است.

عضو هیئت علمی جامعة‌المصطفی با اشاره به آیه «قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ: بگو او تواناست كه از بالاى سرتان يا از زير پاهايتان عذابى بر شما بفرستد يا شما را گروه گروه به هم اندازد [و دچار تفرقه سازد] و عذاب بعضى از شما را به بعضى [ديگر] بچشاند بنگر چگونه آيات [خود] را گوناگون بيان مى‌كنيم باشد كه آنان بفهمند» (انعام: ۶۵) اظهار کرد: در این آیه، فرقه‌گرایی را عذاب الهی برشمرده است و این که فرقه‌گرایان برخی به برخی دیگر سختی و جنگ را می‌چشانند که گویی برای امروز دنیای اسلام نازل شده است.

 

سنت جامع غیر مفرقه؛ ملاک وحدت

وی با اشاره به آیه 59 سوره نساء «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا: اى كسانى كه ايمان آورده‏‌ايد، خدا را اطاعت كنيد و پيامبر و اولياى امر خود را [نيز] اطاعت كنيد. پس هر گاه در امرى [دينى] اختلاف نظر يافتيد، اگر به خدا و روز بازپسين ايمان داريد، آن را به [كتاب] خدا و [سنت] پيامبر [او] عرضه بداريد. اين بهتر و نيك‏فرجام‏‌تر است» افزود: امام علی(ع) در نامه مالک اشتر به اموری که بر انسان مشتبه می‌شود، به این آیه اشاره فرمودند و بیان کرده‌اند که مراد از رد الی الله، رجوع به آیات محکم قرآن است و منظور از رد الی الرسول هم رجوع به سنت جامع غیر مفرقه است؛ لذا امروز هم وظیفه ما همین است.


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




جدیدترین اخبار

صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل