ریاست | آموزش | ارتباطات و بین الملل | پژوهش | فرهنگی تربیتی | بین الملل | یادداشت | آرشیو نشریات | چندرسانه ای | پیوندها | ارتباط با ما | العربیة | ENGLISH |
صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل


 تاریخ: پنج شنبه ١ خرداد ١٣٩٩      ساعت: ٠٩:٢٨        شماره خبر: ١١١٩٠٧          پرینت

در نمایندگی جامعةالمصطفی در استان گلستان برگزار گردید

کارگاه علمی پایان نامه نویسی

کارگاه علمی پایان نامه نویسی با حضور دانش پژوهان و استادان به صورت وب کنفرانس در سالن قدس نمایندگی جامعةالمصطفی در استان گلستان برگزار گردید.

به گزارش مرکز خبر و اطلاع رسانی جامعةالمصطفی، دکتر محصلی در خصوص (پایان نامه نویسی و شیوه های نگارش آن) به ذکر مطالبی پرداختند که به اهم مباحث مطرح‌شده می پردازیم:

 

چیستی پژوهش

شناخت اجمالی از موضوع شرط موفقیت در هرگونه فعالیت است، زیرا «المجهول المطلق لایطلب». بنابراین:

1. جستجو از امری که از آن تصوری نداریم، عقیم و ناکام است؛

2. پیش از اقدام به یک فعالیت، باید به نقد و بررسی از تصور خود از آن فعالیت بپردازیم؛

3. تصور از یک فعالیت نقش مهم در انتخاب ابزارها، شیوه‌ها و روش‌های انجام آن فعالیت دارد؛

4. به همین دلیل قدما در آغاز هر دانشی، ابتدا به تعریف، بیان هدف و دیگر مشخصات معرفتی آن دانش می‌پرداختند.

5. پژوهش را به گونه‌ای باید تعریف کرد که مرز بین پژوهش با اموری مانند تفکر، مطالعه پراکنده، برنامه آموزشی، ترویجی، اطلاع رسانی، روشن و مشخص سازد.

 

نمونه‌های از تعریف پژوهش

1. فرایند کشف مجهول؛

2. مطالعه نظام‌مند در حل مسئله؛

3. بررسی در باره موضوع معین.

4. تعریف مختار: پژوهش فرایند پردازش اطلاعات، برخوردار از انتظام، متعلق به گستره خاصی از علوم و دارای هویت جمعی است که به نوآوری می‌انجامد.

5. مقصود از فرایند پژوهش، برنامه دانشمندان برای تولید معرفت است که دارای هفت مرحله اصلی: مسئله، فرضیه، طرح پژوهش، اندازه‌گیری، جمع‌آوری داده‌ها و تأمین داده‌ها است. بنابراین، پژوهش فعالیتی مستمر، تدریجی و تشکیل شده از مراحل مختلف و مترتب است.

6. موفقیت هر مرحله، در گرو کام‌یابی در مرحله پشین است؛

7. این فرایند، دارای مراحل مختلفی از مواجه: با مشکل، تبدیل آن به مسئله، صورت‌بندی مسئله، تدوین فرضیه، آزمون آن و... است؛

در نتیجه، پژوهش فرایند مسئله محوری است که از اطلاعات آغاز و به یافته‌های جدید پایان می‌یابد

 

ارکان پژوهش

ارکان پژوهش عبارت است از:

الف. اطلاعات؛مقصود از اطلاعات، اطلاعات تحلیل شده است نه داده‌های خام؛

ب. پردازش؛ مقصود این است که اطلاعات جمع‌آؤىی شده مورد تحلیل و پردازش روشمند قرار گیرد؛

ج. انتظام؛ پردازش اطلاعات باید با نظم انجام گیرد، تا به نظامندی تحقیق بیانجام.؛

د. معتلق به گستره خاصل؛ هر پژوهش لازم است به کستره خاص و شاخصه خاص از علوم تعلق گیرد؛

ه. هویت جمعی و تاریخی؛ یعنی هر تحقیق بدون ریشه و سابقه نیست؛

 ز. نوآوری؛ زیرا هدف از پژوهش تولید علم است، نه انتقال یافته‌های علمی.

 پردازش تفکر= یافته‌های جدید؛

پردازش اطلاعات= فراورده‌ای نوین.

 

گونه‌شناسی تحقیق

منابع، در باره گونه‌ها و اقسام پژوهش زبان و اصطلاحات یکسانی ندارند. تعیین نوع پژوهش ممکن است در روش، اهداف و انتظارات از یک تحقیق تأثیر بگذارد، که به مهم‌ترین تقسیمات رایج اشاره می‌گرد.

1. تقسیم به اعتبار هدف:

الف. بنیادی؛این نوع تحقیق، به منظور توسعه مجموعه‌ی دانسته‌های موجود در باره اصول و قوانین علمی انجام می‌شود. این تحقیق، برای ساخت تئوری‌هاست و می‌خواهد ماهیت پدیده‌ها را کشف کند. در این تحقیق، به دنبال تأمین نظریه جدید هستیم، مانند حرکت جوهری ملاصدرا و...

ب. کاربردی؛ این تحقیق، با به‌کارگیری بینش‌های موجود و اصول و فرضیه‌های اساسی آنها به دنبال رفع یک نیاز ویژه و دست‌یابی به هدفی خاص است. این تحقیق، نگرش‌ها را عملی می‌کند؛ مانند راهکارهای کاهش بدحجابی و...

ج. توسعه‌ای؛ این نوع تحقیق، کاربرد سازمان یافته دانش یا دستاوردهای اصیلی است، که پژوهش‌های پیشین را برای تولید ابزار یا دستگاه و یا روش‌های سودمند؛ مانند روش‌های فرایند یا طراحی آماده می‌کند. این پژوهش، بیش از آن‌که بر گسترش دانش استوار باشد، بر زمینه‌سازی برای رساندن روش و دانش یافته شده به بازده‌ای تجاری استوار است.

 

گونه‌شناسی

2. به اعتبار هدف

پژوهش به اعتبار هدف، به دو دسته‌ای توصیفی و تبیینی تقسیم می‌شوند:

الف. پژوهش توصیفی؛ توصیف یک شیء؛ یعنی بیان اوصاف، آثار و علایم و رابطه آن با چیزهای دیگر. در حوزه پژوهش، توصیف؛ یعنی بیان داده‌ها به منظور کشف علل و مقایسه آن‌ها. پرسش‌هایی که بدان در فرایند توصیف پاسخ داده می‌شود عبارتند از: چه، چگونه، کجا و کی؟

ب. پژوهش تبیینی؛ پژوهش تبیینی بررسی پدیده‌ها است برای معلوم ساختن روابط میان آن‌ها. این پژوهش را می‌توان تحلیلی نیز نامید و در مرحله پس از توصیف مطرح می‌شود. توسعه و تعمیق علوم در گرو تبیین است، نه صرف توصیف. در این قسم باید چرایی را بیان کرد.

ج. تطبیقی و غیرتطبیقی؛ تطبیق به معنای مقایسه و تعمق در شباهت‌ها و تفاوت‌های دو اثر یا دو نظریه است؛ مانند مقایسه روش تفسیری فخررازی با روش تفسیری علامه طباطبایی.

د. انتقادی و غیرانتقادی.

 

گونه‌های پژوهش

در یک تقسیم‌بندی دیگر، پژوهش، به موضوع محور، مسئله محور و متن محور تقسیم می‌گردد. چنانچه گفته شد: موضوع یک کل است و مسئله یک جنبه یا زاویه‌ای خاص از آن به شمار می‌آید. می‌توان گفت: موضوع یک کشور است و مسئله یک شهر، یک روستا و محله خاص و...

الف. پژوهش موضوع‌محور؛ در این نوع پژوهش، پژوهش‌گر با یک موضوع چند ضلعی روبه‌روست و نمی‌تواند بر یک مسئله خاص تمرکز داشته باشد؛ مانند تحقیق در باره «دین»، که دارای ضلع‌های مانند اخلاق،‌عقائید، احکام و تجربه عرفانی است.

ب. پژوهش مسئله‌محور؛ مسئله پرسشی است که براساس واقعیت‌ها و اطلاعات موجود مطرح می‌شود و معمولاً به ده‌ها پرسش تحلیل‌پذیر است. مسئله جنبه‌ای خاص از یک موضوع کلی است و وضوح و تمرکز دارد و محقق تمام توان خود را برای حل یک مسئله در یک نقطه جمع کند و حجم پژوهش‌نامه او تنها بر همین امر متمرکز می‌شود. فقط به اندازه ضرورت به مقدمات و لوازم حل مسئله می‌پردازد.

ج. پژوهش متن‌محور؛ گاهی محقق تنها بر روی متن کار می‌کند تا آن را برای جامعه علمی آماده کند؛ مانند بسیاری از متون دست‌نویس قدیمی، در شکل و محتوا، نواقص بسیاری دارند که باید بر طرف شود؛ مثلاً تحقیق در باره نویسنده، انتخاب عنوان مناسب، تهیه فهرست مطالب، تهیه مقدمه مناسب، صفحه آرایی، بررسی واژگان، شرح و توضیح و.....

در نتیجه،‌ اطلاعات بدون پردازش، کور و عقیم و پردازش بدون اطلاعات، تهی و یاوه است. پردازش اطلاعات را معنادار می‌کند و اطلاعات، پردازش را بارور می‌سازد.

 

روش گردآوری اطلاعات

روش جمع‌آوری اطلاعات عبارت  است از:

1. گردآوری اطلاعات از طریق مشاهدات؛

2. گردآوری اطلاعات از طریق مصاحبه؛

3. گردآوری اطلاعات از طریق پرسش‌نامه‌ها؛

4. گردآوری اطلاعات از طریق کتاب‌خانه‌ها.

نکته: سه روش نخست جمع‌آوری اطلاعات را در اصطلاح، روش میدانی می‌نامند.

 

قوام پژوهش

1. انتظام: پردازش اطلاعات که مقوم اصلی پژوهش است، نیازمند به نظم و انظباط را نشان می‌دهد.

1. 1. تحقیق به عنوان یک فرایند، دارای چارچوب نظری معین و ضابطه و قواعد مشخص است، به گونه‌ای که تخطی از آن‌ها اطمینان ما به نتایج تحقیق سلب می‌گردد.

2. 1. آنچه پژوهش را از مطالعات پراکنده متمایز می‌سازد، نظام‌مند بودن آن‌ است.

3. 1. انتظام تحقیق تا حدودی زیادی اقتضایی و وابسته به مسئله تحقیق است.

4. 1. ضوابط تحقیق، بر حسب تلاش مستمر پژوهش‌گران، همیشه در تحول و تجدد است.

5. 1. خلاقیت و نوآوری، ضوابط پژوهش را نیز توسعه می‌دهد.

2. گستره تحقیق: یکی دیگر از مقومات پژوهش، تعلق آن به گستره معین از علوم است که پژوهش به آن تعلق می‌گیرد، که تعلق تحقیق به رشته‌ی خاص، آثار و نتایج مهم در جهت‌گیری پژوهش و آثاربخشی آن دارد:

1. 2. اصل مسبوقیت آموزش بر پژوهش، زیرا تحقیق در مسائل هر علم متوقف بر مبانی، چارچوب نظری و آشنایی با روش‌ها و ساختار قضایای آن علم را لازم دارد.

2. 2. مسئله محوری تحقیق، زیرا پژوهش جز حل روشمند مسئله تحقیق نیست.

3. 2. هویت جمعی تحقیق؛ طبق این اصل، به دست آوردن شاخص برای تفسیر نوآوری به عنوان مهم‌ترین مقوم  پژوهش است.


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




جدیدترین اخبار

صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل