ریاست | آموزش | ارتباطات و بین الملل | پژوهش | فرهنگی تربیتی | بین الملل | یادداشت | آرشیو نشریات | چندرسانه ای | پیوندها | ارتباط با ما | العربیة | ENGLISH |
صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل


 تاریخ: دوشنبه ١٨ اسفند ١٣٩٩      ساعت: ٠٩:٥٩        شماره خبر: ١١٥٩٧٦          پرینت

در نشست «بررسی ابعاد حقوقی و بین‌المللی ترور سپهبد شهید سلیمانی» مطرح شد

آغاز پژوهش‌های حقوقی قوه قضاییه درباره ترور شهید سلیمانی

گروه خبر: نشست «بررسی ابعاد حقوقی و بین‌المللی ترور سپهبد شهید سلیمانی» در پژوهشگاه قوه قضاییه برگزار شد.

دکتر علم الهدی، رئیس پژوهشگاه قوه قضاییه، در این نشست با بیان اینکه هر چه از حادثه شهادت سردار شهید حاج قاسم سلیمانی می‌گذرد، به برکات این شهادت عزتمندانه بیشتر پی می‌بریم، گفت: همان قدر که تلخی شهادت این شهدای بزرگوار را در کام خود احساس می‌کنیم، برکات این شهادت را نیز در منطقه و کشور بیشتر مشاهده می‌کنیم و شناخت ما از این شهید بزرگوار هم بیشتر می‌شود.

وی، در ادامه، خاطرنشان کرد: ویژگی آدم‌های بزرگ این است که تا زمانی که هستند، به خوبی شناخته نمی‌شوند و سال‌ها باید بگذرد تا به ابعاد شخصیتی شهدایی مانند شهید سلیمانی پی ببریم.

رئیس پژوهشگاه قوه قضاییه به نقش دستگاه قضا در پیگیری ماجرای شهادت سردار شهید سلیمانی اشاره کرد و افزود: این جلسه برای بررسی ابعاد ترور ناجوانمردانه شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی برگزار شده است، زیرا شهادت ایشان ابعاد گسترده‌ای دارد و قوه قضاییه به عنوان متولی پیگیری حقوق عامه و منافع جمهوری اسلامی در این زمینه وظایفی برعهده دارد.

علم الهدی، در پایان، اظهار کرد: پژوهشگاه به عنوان بازوی علمی و پژوهشی دستگاه قضا، به محض شهادت حاج قاسم سلیمانی کار پژوهشی را در دستور کار قرار داد.

 

ایران می‌تواند تقاضای خسارت معنوی کند

دکتر احمد مؤمنی‌راد، استاد حقوق دانشگاه تهران، به بررسی ابعاد حقوقی بین المللی شهادت حاج قاسم سلیمانی پرداخت و گفت: در حوزه مسائل حقوق بین الملل باید حرکت جدی جدید درباره آنچه مرتبط با ایران است، آغاز کنیم و خوشحالم که پژوهشگاه قوه قضاییه این نهضت حقوقی جدید را برای استیفای منافع ما در نظام بین الملل آغاز کرده است.

وی با اشاره به اینکه در هیچ مقطعی از تاریخ مواجهه ما با دنیا تا این اندازه از نظر حقوقی پرمسئله نبوده است، اظهار کرد: مسائلی در حوزه بین المللی داریم که باید با استفاده از ساختار حقوق بین‌الملل به صورت منطقی با آن روبه رو شویم.

استاد دانشگاه تهران ادامه داد: باید در این عرصه تلاش بسیجی‌وار داشته باشیم تا بتوانیم از ظرفیت‌های حقوق بین الملل برای استیفای حقوق خود حداکثر استفاده را داشته باشیم.

مؤمنی‌راد گفت: پرسش ما این است که نهادهای متولی و مختلف چه عملکردی در مواجهه با موضوع شهادت حاج قاسم سلیمانی داشته‌اند؟

وی اقدام امریکا را در ترور سردار شهید سلیمانی فاقد مشروعیت دانست و اظهار کرد: اقدامات سران امریکا به هیچ وجه از منظر حقوق بین الملل پذیرفتنی نیست.

استاد دانشگاه تهران افزود: ترور مقام عالی رتبه کشور ما در کشور ثالث به دستور مستقیم رئیس جمهور امریکا از نظر اصول حاکم بر حقوق بین الملل پذیرفتنی نیست و هیچ معاهده و کنوانسیونی این موضوع را نمی‌پذیرد و این اقدام هیچ مبنای حقوقی ندارد.

مؤمنی راد افزود: علاوه بر گزارشگر سازمان ملل، حتی مقامات داخلی امریکا نیز اقدام رئیس جمهور امریکا را زیر سؤال برده و آن را فاقد مشروعیت و بر خلاف حقوق بین الملل دانستند.

وی نقض حق حیات را نقض قاعده آمره در حقوق بین الملل دانست و گفت: در حقوق بین‌الملل هیچ قاعده‌ای بالاتر از حق حیات نداریم.، سلب حیات سردار شهید سلیمانی، نقض قاعده آمره است و این اصل را امریکا نقض کرده و از منظر حقوق بین الملل قابل پیگیری و پیگرد است.

استاد دانشگاه تهران با اشاره به اینکه هیچ جنگ رسمی میان ایران و امریکا وجود نداشته و این اقدام در حقوق مخاصمات هم نمی‌گنجد، افزود: در این زمینه حتی پیمان مودتی که پیش از انقلاب با امریکا امضا کرده بودیم، کمتر از یک سال است که امریکایی ملغی کرده اند و به دلیل آنکه هنوز یک سال از خروج امریکایی‌ها از این معاهده نگذشته است، اقدام علیه سردار شهید حاج قاسم سلیمانی نقض معاهدات بین المللی به شمار می‌رود.

مؤمنی را با بیان اینکه براساس اصل برابری دولت‌ها، مقامات هر کشوری در کشور دیگر مصونیت دارند، گفت: امروز مصونیت ایران نقض و علاوه بر آن فرمانده عراقی هم ترورشده که این مسئله، نقض حقوق بین‌الملل است.

وی با اشاره به اینکه براساس کنوانسیون ۱۹۷۴ باید با ناقضان حقوق ایران برخورد شود، اظهار کرد: در این ماجرا امریکا مصونیت ایران را در کشور ثالث نقض کرده است.

استاد دانشگاه تهران اقدام امریکا علیه سردار شهید سلیمانی را برخلاف پیمان و معاهده عراقی‌ها با امریکا دانست و تصریح کرد: ترور صورت گرفته، که حتی منجر به شهادت مقام عالی رتبه عراق نیز شد، نقض دیگری بود که امریکایی‌ها در امور بین الملل انجام دادند.

وی با بیان اینکه ما می‌توانیم علاوه بر خسارت مادی، به عنوان خسارت معنوی هم علیه دولت امریکا طرح دعوی کنیم، گفت: یکی از مواردی که در بحث خسارت معنوی می‌توان به آن پرداخت، جریحه‌دار شدن احساسات افراد و اشخاص است.

مؤمنی راد با اشاره به پیگیری چندین پرونده بین‌المللی در خصوص طرح دعوی به علت خسارت معنوی در شورای امنیت، اظهار کرد: ضرر ناشی از محروم شدن از لذت زندگی موضوعی است که در حقوق بین الملل به آن پرداخته شده و امریکایی‌ها این بخش از موضوعات حقوق بین الملل را زیر سؤال بردند که این امکان را فراهم می‌کند تا ایران نسبت به امریکا از حیث خسارت معنوی طرح دعوی کند.

استاد دانشگاه تهران با اشاره به احساسات مردم در مراسم تشیع شهید سلیمانی گفت: ترور شهید سلیمانی احساسات میلیون‌ها نفر را جریحه‌دار کرد و ما از نظر حقوقی و فنی می‌توانیم با طرح دعوی مسئله را پیگیری کنیم.

 

دادگاه‌های داخلی می‌توانند علیه امریکا به عنوان دولت تروریستی طرح دعوی کنند

احمد اصانلو، معاون قضایی رئیس کل دادگاه‌های عمومی و انقلاب تهران، در بخش دیگری از این نشست اظهار کرد: شهید سلیمانی مبارزی بود که دنیا مدیون اوست. اگر داعش متلاشی نمی‌شد و می‌‌توانست حکومت خود را توسعه دهد، جنایات فراوانی به نام اسلام در دنیا رخ می‌داد. همه می‌دانیم داعش تا حدی پیش رفت که اروپایی‌ها نیز احساس ناامنی می‌‍‌‌کردند.

وی افزود: داعش بدون شک زاییده دست امریکایی‌ها بود و آنها می‌خواستند از داعش علیه جبهه مقاومت استفاده کنند، ولی حاج قاسم سلیمانی سردمدار از بین رفتن داعش بود و به همین دلیل دنیا باید خود را مدیون ایشان بداند.

اصانلو با بیان اینکه شهید سلیمانی به معنای واقعی کلمه قهرمان بود، اظهار کرد: رسانه‌های غربی می‌کوشند نام و یاد ایشان را در سکوت نگه دارند، ولی  امروز می‌بینیم که در بیشتر کشورهای دنیا نام ایشان مطرح شده و تحولی ایجاد کرده است.

معاون قضایی رئیس کل دادگاه‌های عمومی و انقلاب تهران با اشاره به اینکه حقوق بین الملل به معنای زور سازمان یافته است، تصریح کرد: حقوق بین الملل شامل قواعدی است که زورگویان عالم مانند امریکا مهیا کرده اند؛ از این رو، مانع فعالیت ما در پیگیری حقوقی و بین المللی شهادت سردار شهید حاج قاسم سلیمانی، زور سازمان یافته امریکا و ایادی آنهاست.

وی افزود: قاعده مصونیت قضایی دولت‌ها می‌تواند به عنوان ابزاری علیه اقدام تروریستی امریکا مطرح شود و به عنوان نقض حقوق بین الملل آن را مطرح کرد.

اصانلو با اشاره به اینکه خوشبختانه در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران این ظرفیت وجود دارد که در بعد داخلی در قالب دعوای حقوق تمام عیار، علیه مقامات امریکا اقدام کنیم، گفت: در قوانین ما پیش بینی شده است و این ظرفیت وجود دارد که دادگاه‌های داخلی علیه دولت‌های خارجی بر مبنای اینکه اقدامات طرف مقابل ناقض قواعد حقوق بین الملل یا اقدام تروریستی باشد، طرح دعوی کنند.

 

درخواست از عراقی‌ها برای پیگیری حقوقی ترور شهید سلیمانی

در ادامه نشست حسین شیخ الاسلام، معاون امور بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی، اقدام امریکا را علیه حاج قاسم سلیمانی، جنایت بزرگ دانست و اظهار کرد: آنها علیه ما اعلان جنگ نکرده بودند که چنین کاری را انجام دادند و حاکمیت عراق را نیز نقض کردند و سردار شهید ما را به همراه یارانش به شهادت رساندند.

وی با بیان اینکه وظیفه داریم موضوع شهادت حاج قاسم سلیمانی را در ابعاد بین المللی پیگیری کنیم، گفت: باید توجه داشت که این نخستین باری نیست که امریکایی‌ها حقوق بین الملل را نقض می‌کنند، ولی - متأسفانه- به دلیل زورگویی آنها، این عهدشکنی‌ها و نقض حقوق بین الملل قابل پیگیری امیدوارکننده نیست.

شیخ‌الاسلام افزود: در تبادل منطقه‌ای به ویژه خود عراق می‌توانیم دیپلماسی خود را فعال کنیم تا از عراقی‌ها بخواهد به عنوان کشور مستقل، که مهمانی از کشور ما داشته‌اند، این ماجرا را پیگیری کنند.

معاون امور بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به اینکه موضوع شهادت حاج قاسم سلیمانی از نظر تبلیغاتی ابعاد خوبی داشت، تصریح کرد: امریکایی‌ها از ابتدای انقلاب به دنبال ایجاد اختلاف میان ملت ایران و عراق بودند، ولی با شهادت شهدای ایرانی و عراقی در این حادثه، این طرح امریکایی‌ها خنثی شد و شهدای ما بر دوش ملت عراق و شهدای عراقی بر دوش ملت ایران تشییع شد.

 

امریکا جنگ را جایگزین حقوق کرد

دکتر محمدهادی ذاکر حسین، استاد دانشگاه تهران، در بخش دیگری از این نشست درباره ابعاد حقوقی و بین المللی اقدام امریکا، اظهار کرد: امریکا با توسل به زور و بدون در نظر گرفتن قوانین بین المللی، جنگ را جایگزین حقوق کرد.

وی، در ادامه، با بیان اینکه امریکا با مقدم دانستن جنگ به حقوق، انحرافی در مسائل بین المللی به وجود آورد، گفت: امریکا در جنگ حقوقی دستش از ایران و نیروهای نظامی ایران خالی بود و به همین دلیل به زور متوسل شد.

ذاکر حسین همچنین افزود: می‌توانستیم پیش از شهادت حاج قاسم سلیمانی، جنگ حقوقی علیه امریکا را آغاز کرده، هزینه انجام هر گونه اقدام نظامی امریکایی‌ها را بالا ببریم.

استاد دانشگاه تهران اظهار کرد: اگر در جنگ علیه داعش و حضور در سوریه پیوست حقوقی برای اقدامات نظامی خود همراه می‌کردیم و دیپلماسی ما نیز به جای اقدامات واکنشی رفتار کنشی از خود نشان می‌داد، دیگر امریکا جرئت نمی‌کرد در شهادت سردار سلیمانی به صراحت اعلام کند که گروه تروریستی را هدف قرار داده است.

وی با بیان اینکه در نبود جنگ، صلح وجود دارد، مطرح کرد: قتل فراقضایی، بدون دادن حق دفاع، حق حیات را از یکی از مقامات عالی رتبه کشورمان سلب کرد و این نقض قوانین و قواعد بین المللی است. مجرمانه بودن و آشکار بودن نقض حقوق بشر در این ماجرا زمانی قابل مشاهده است که می‌بینیم مسئولان سازمان ملل نیز این اقدام را غیرقانونی دانستند.

ذاکر حسین با بیان اینکه دولت عراق تحقیقات لازم در زمینه شهادت سردار حاج قاسم سلیمانی و همراهان ایشان را آغاز کرده است، گفت: سران دولت‌ها حتی با ارتکاب جنایت بین المللی، دارای مصونیت هستند که این امر در قبال حاج قاسم سلیمانی انجام نشد و ایشان در شرایطی به شهادت رسید که مهمان دولت عراق بود.

استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه در حقوق کیفری بین المللی باید واقع گرایانه رفتار کنیم، عنوان کرد: شرایط در سطح بین المللی برای تشکیل دادگاه بین المللی وجود ندارد، زیرا تصمیم گیری با این مسئله، بر عهده شورای امنیت است و این شورا در اختیار امریکایی‌هاست و عملاً چنین امکانی شدنی نیست.

وی افزود: بحث تحقیق و حقیقت یابی در اینجا مهم است و در چنین مواقعی شاهد این هستیم که دولت‌ها وارد جنگ روایت‌ها می‌شوند. باید بکوشیم در جنگ روایت‌ها پیروز شویم.

ذاکر حسین با بیان اینکه یکی از راهکارهای لازم، درخواست ایران برای تشکیل یک کمیته حقیقت یاب است، گفت: در این زمینه دولت‌های ذی ربط حق دارند از دبیرکل سازمان ملل چنین درخواستی داشته باشند و در این مسئله البته همراهی دولت عراق برای تشکیل کمیته حقیقت یاب لازم است.

 

صدور رأی انقلابی در دادگاه داخلی علیه ترامپ

دکتر حسین امیرعبداللهیان، دستیار ویژه رئیس مجلس، در ادامه نشست، به اهمیت ورود قوه قضاییه به بررسی ابعاد حقوقی و بین المللی شهادت حاج قاسم سلیمانی پرداخت و گفت: نظر به اینکه پژوهشگاه قوه قضاییه این ابتکار را به خرج داد تا به بررسی ابعاد مختلف اقدامات حقوقی و بین‌المللی شهادت حاج قاسم سلیمانی بپردازد، نتایج حاصل از این جلسه نیز می‌تواند مبنای پیگیری‌ها و تصمیم گیری‌های قوه قضاییه باشد.

وی، در ادامه، از ابتکار رئیس دستگاه قضا در زمینه پیگیری شهادت حاج قاسم سلیمانی تشکر کرد و گفت: این اقدام حجت‌الاسلام والمسلمین رئیسی را در خور تحسین می‌دانم که قاضی ویژه‌ ای برای پیگیری پرونده شهادت حاج قاسم سلیمانی قرار داد.

امیرعبداللهیان همچنین خاطرنشان کرد: قرار است دادگاهی تشکیل دهیم که علیه ترامپ به عنوان رئیس جمهور امریکا و فردی که دستور ترور سردار شهید حاج قاسم سلیمانی را صادر کرده است، اعلام جرم و رأی صادر کند؛ بنابراین، نیازمند یک کمیته تحقیق هستیم که بتواند بررسی‌های ویژه در این زمینه را انجام دهد.

دستیار ویژه رئیس مجلس همچنین افزود: درباره شخصیت سردار سلیمانی موضوعات مختلفی مطرح شده است و من می‌خواهم به این موضوع بپردازم که سردار سلیمانی چه کرد؟ مهم ترین کاری که ایشان انجام داد، این بود که ترتیبات مهم امنیتی و سیاسی منطقه را که امریکایی‌ها بنا داشتند آن را در دست بگیرند، برهم زد؛ ترتیباتی که در تأمین امنیت ایران و منطقه تأثیر بسزایی داشت و مانع فعالیت داعش و رسیدن امریکایی‌ها به هدفشان شد.

وی با اشاره به اینکه پس از سقوط شاه در ایران، شاهد ترتیبات سیاسی و امنیتی جایگزین در منطقه نبودیم، تصریح کرد: امریکایی‌ها در دو دهه اول پس از انقلاب به دنبال این بودند که با تغییر نظام جمهوری اسلامی ترتیبات مورد نظر خود را در منطقه رقم بزنند و در این ترتیبات جمهوری اسلامی ایران هیچ جایگاهی نداشت و به دنبال حذف تفکرات جمهوری اسلامی ایران بودند.

امیرعبداللهیان افزود: از سویی، امریکایی‌ها نتواستند در طول چهل سال گذشته ترتیبات سیاسی و امنیتی مد نظر خود را در منطقه به وجود آورند و از سوی دیگر، با اقداماتی که جمهوری اسلامی و در خط مقدم آن سردار سلیمانی انجام داد، این جمهوری اسلامی بود که محور مقاومت را به عنوان یک ترتیب سیاسی و امنیتی برای منطقه ایجاد کرد.

دستیار ویژه رئیس مجلس گفت: محور مقاومت همان ترتیب سیاسی و امنیتی بود که مانع تغییر راهبردی امریکا با ایجاد داعش در منطقه شد. در نهایت این ایستادگی محور مقاومت بود که منجر به افزایش میزان امنیت ایران و البته کشورهای منطقه شد.

وی با بیان اینکه ابتدا باید یک رأی انقلابی علیه سران امریکا و مسئولان مرتبط به ترور سردار شهید سلیمانی در دادگاه جمهوری اسلامی ایران صادر شود و سپس با تشکیل کمیته تحقیق، موضوعات جزئی تر مورد بررسی قرار گیرد، گفت: باید به سرعت یک قاضی از کمیته تحقیق به عراق بفرستیم تا اطلاعات لازم را در این زمینه جمع آوری کند.

امیرعبداللهیان افزود: از سویی، به بررسی محل حادثه تا دیدار و گفت وگو با بالاترین مقام عراق از بعد قضایی پرداخته شود و از سوی دیگر نیز یک دادگاه داخلی ترامپ را به عنوان فردی که اقدام تروریستی علیه یکی از نیروهای حاکمیتی عضو سازمان ملل متحد انجام داده است، محکوم کند.

دستیار ویژه رئیس مجلس با بیان اینکه ترامپ در منطقه و در کشورهای مختلف دنیا شرکت‌ها و سرمایه گذاری‌های فراوانی کرده است، گفت: در نهایت باید نتایج این دادگاه به دنیا اعلام شود که ترامپ تروریست است و همه اماکن، شرکت‌ها و اموال امریکا در دنیا مشمول تروریستی بودن شوند. اعلام تروریستی بودن اموال و شرکت‌های ترامپ می‌تواند اقدام روانی جدی در این شرکت‌ها ایجاد کند.

وی افزود: در بین دوستداران حاج قاسم سلیمانی در منطقه هزاران حقوق‌دان وجود دارند که با ساز و کارهای مد نظر خود می‌توانند کمک شایانی به پیگیری‌های ابعاد حقوقی و بین المللی داشته باشند. حقوق‌دان‌های کشورهای دیگر نیز می‌توانند در پیگیری قضایی موضوع، کمک رسان قوه قضاییه باشند.

امیر عبداللهیان خاطرنشان کرد: برای تکمیل فرایند انتقام گیری از امریکایی‌ها، دستگاه قضایی می‌تواند جنجال مهمی علیه امریکایی‌ها ایجاد کند و باید به این نکته توجه داشت که دادگاه کشوری قرار است علیه سران امریکا رأإی صادر کند که پشتوانه میلیونی حمایت مردمی را با خود همراه دارد و امید داریم که این رای هر چه سریع تر صادر شود.

 

جنایت علیه حاج قاسم سلیمانی، نقض امنیت بین المللی است

در ادامه نشست، سیدرحیم عقیق، مدرس و پژوهشگر، با بیان اینکه باید مشخص شود این جنایت علیه حاج قاسم سلیمانی ترور بوده یا جرم، اظهار کرد: در نظرخواهی‌هایی که صورت گرفته است، ترور حاج قاسم سلیمانی، نقض منشور حقوق بین الملل و سازمان ملل متحد بوده است.

وی با اشاره به اینکه جنایت علیه حاج قاسم سلیمانی نقض امنیت بین المللی است، گفت: طبق ماده ۳ موافقت نامه عراق، این امر نقض حقوق بشر بود و به طور کلی باید بگوییم که نقض حقوق بین‌الملل بشردوستانه به شمار می رود.

این پژوهشگر بیان کرد: ما با امریکا جنگ رسمی نداشتیم؛ بنابراین، این اقدام امریکا، جنایت و قابل تعقیب است.

عقیق با اشاره به اینکه در این زمینه، دولت و خانواده‌های آسیب دیده می‌توانند شاکی باشند، افزود: رسیدگی به این جنایت باید تسریع یابد و ما می‌توانیم هم به صورت کیفری و مدنی این موضوع را پیگیری کنیم.

وی با اشاره به اینکه در عراق نیز می‌توانیم موضوع را مورد بررسی قرار دهیم ، گفت: تشکیل کمیته حقیقت‌یاب، کار خوب و مؤثری است که امیدواریم سودمند باشد.

این استاد دانشگاه بیان کرد: جمع‌آوری اسناد و مدارک باید با سرعت بالا انجام شود.


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




جدیدترین اخبار

صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل