مرور سریع بیانیه گام دوم انقلاب

مرور سریع بیانیه گام دوم انقلاب

ریاست | آموزش | ارتباطات و بین الملل | پژوهش | فرهنگی تربیتی | بین الملل | یادداشت | آرشیو نشریات | چندرسانه ای | پیوندها | ارتباط با ما | العربیة | ENGLISH |
صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل


 تاریخ: شنبه ٢٥ اسفند ١٣٩٧      ساعت: ١١:٢٩        شماره خبر: ٩٨٠٥٠          پرینت

در مجتمع آموزش عالی علوم انسانی برگزار شد

کرسی ترویجی «نقش مذهب در پیشرفت جوامع»

کرسی ترویجی «نقش مذهب در پیشرفت جوامع؛ مقایسه مذاهب پروتستان، توکوگاوا و اسلام»، به همت مجتمع آموزش عالی علوم انسانی جامعه‌‌المصطفی و با همکاری پژوهشکده انور طه برگزار شد.

گروه گزارش: کرسی ترویجی «نقش مذهب در پیشرفت جوامع؛ مقایسه مذاهب پروتستان، توکوگاوا و اسلام»، به همت مجتمع آموزش عالی علوم انسانی جامعه المصطفی و با همکاری پژوهشکده انور طه برگزار شد.

به گزارش مرکز خبر و اطلاع‌رسانی جامعه‌المصطفی، در این کرسی ترویجی، «دکتر سیدمهدی طاهری»، استادیار علوم سیاسی جامعه‌المصطفی، به ارائه مقاله خود پرداخت و اظهار داشت: نگاه اندیشمندان معاصر به نقش مذاهب در جنبه اجتماعی به دو نوع کلان سلبی و ایجابی تقسیم می‌شود.

وی، در ادامه، به ضمن نقد اندیشه‌های سلبی «کارل مارکس» براساس تفکر ایجابی «مارکس وبر»، اظهار داشت: اشکالی که بر تفکر مارکس وبر، اندیشمند آلمانی، وارد است، که نقش برجسته‌ای برای دین در پیشرفت و عقلانیت غرب و اروپا قائل است که نگاه وی به مذهب، انحصاری است و پیشرفت جوامع را تنها با پیروی از الگوی پروتستانی غربی ممکن می‌داند.

دکتر طاهری ادامه داد: الگوی این پژوهش، براساس رد دیدگاه سلبی با استفاده از دیدگاه ایجابی و در ادامه، نفی انحصار مطرح‌شده از مذهب است. براساس این، پرسش‌هایی مطرح می‌گردد، مانند این که آیا اسلام علاوه بر بعد فردی، در زمینه اجتماعی، به ویژه در بحث پیشرفت و توسعه، برنامه‌ای دارد و اگر پاسخ مثبت است، چرا جوامع مسلمان از پیشرفت عقب مانده‌اند؟

وی مفهوم پیشرفت را از مفاهیم پیچیده حوزه علوم انسانی و دارای تعاریف متعدد خواند و گفت: به صورت عمومی می‌توان گفت پیشرفت، فرایندی است که در آن همه ابعاد زندگی بشر دچار تغییر و تحول می‌گردد.

ارائه‌دهنده کرسی ترویجی، در تبیین نگاه سلبی به دین خاطرنشان کرد: بارویکرد سلبی، دین نقشی در پیشرفت جوامع ندارد و به تعبیری، عامل عقب‌افتادگی ملت‌ها به شمار می‌آید. مارکس جامعه طبقاتی، تولید و اقتصاد را از عوامل زیربنایی پیشرفت جامعه و دیگر مسائل مانند دین را از امور روبنایی می‌داند که تنها ابزاری برای حاکمان مسلط بر جامعه، برای تسکین آلام مردم و حفظ سلطه به شمار می‌آید.

وی ادامه داد: براساس این دیدگاه، دین نوعی آگاهی کاذب و عاملی برای نابودی یا اضمحلال انرژی انقلابی است. مارکس می‌گوید به جای آن که دین به امور اخروی بپردازد، که موجب سکون جامعه است، باید دنیوی شده، امیدهای اخروی مردم را در همین دنیا محقق گرداند.

دکتر طاهری ابراز داشت: اما قائلان به نگاه ایجابی مانند مارکس وبر، ضمن پذیرش نقش دین در پیشرفت جوامع غربی، دین را موجب عقلانی‌سازی زندگی اقتصادی می‌دانند. براساس دیدگاه وبر، در مذهب پروتستان انسان برای خدمت به خدا آفریده شده است و رضایت الهی از انسان زمانی به دست می‌‌آید که با تلاش به پیشرفت و شکوفایی دست یابد و این نگاه در برابر ادیانی دیگری است که گرایش به مادیات را محکوم می‌نمایند.

وی افزود: غرب با الگوی پروتستانیسم زهدگرا، پیشرفت، کار و کوشش، صرفه‌جویی، پس‌انداز و... را وظیفه مذهبی می‌داند که ارکان نظام سرمایه‌داری را شامل می‌شود. در این رویکرد، همه مشاغل وظیفه الهی و انسانی به شمار می‌آیند.

دکتر طاهری در بررسی نقش دین در حرکت غرب به سوی عقلانیت اظهار داشت: دلیل اصلی حرکت به سمت دانش در غرب، با انگیزه خواندن کتب الهی و خودکفایی از کشیشان در مذهب پروتستان صورت گرفت که موجب افزایش سواد عمومی و در نتیجه، رشد علمی گردید.

وی با نقد نگاه برخی اندیشمندان غرب‌گرا در منحصر دانستن راه توسعه و پیشرفت در دنباله‌روی از الگوی غربی، ابراز داشت: یکی از اشکالات تفکر مارکس وبر، که موجب انحصارگرایی او شده است، نداشتن مطالعات دقیق از ادیان دیگر، به ویژه اسلام، است که آموزه‌های آن شامل دنیا و آخرت می‌گردد. در اسلام، دنیا فاقد ارزش نیست، بلکه مزرعه آخرت و ابزاری برای رسیدن به سعادت اخروی به شمار می‌آید.

ارائه‌دهنده نشست، دنباله‌روی از غرب را موجب بروز مشکلات فرهنگی، اخلاقی و روحی در جوامع دیگر دانست و گفت: «رابرت بلا»، از شاگردان مارکس وبر، در مطالعات خود، ویژگی‌های فرهنگ سامورایی و دین توکوگاوا در ژاپن را موجب پیشرفت این کشور دانسته است که در آن تلاش و پشتکار، وظیفه اخلاقی به شمار می‌آید تا جایی که سخت‌کوشی، قدرشناسی، ریاضت و اخلاقیات، در ادبیات و فرهنگ آنان نیز تجلی یافته است؛ در نتیجه، پیشرفت برآمده از دین، انحصاری در مسیحیت پروتستان ندارد.

دکتر طاهری، در ادامه، با اشاره به تأکید اسلام بر علم‌آموزی، عمران و آبادی، اهتمام به کار به عنوان فریضه دینی و...، به دلایل بازماندن جوامع مسلمان از پیشرفت پرداخت و ابراز داشت: تغییر آموزه‌های اصیل اسلامی، ترجیح منافع شخصی حاکمان بر منافع جمعی، بروز جنگ‌های داخلی در جغرافیای جهان اسلام و حملات خارجی، سلطه استعمارگران و استبداد و... موجب گردید جوامع اسلامی نتوانند در ادوار مختلف به پیشرفت و شکوفایی لازم دست یابند.

شایان ذکر است، در ادامه این کرسی ترویجی، حجج اسلام «میرعلی» و «سخاوتی»، به نقد و بررسی مقاله پرداختند و نکاتی برای ارتقای این اثر مطرح نمودند.


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




جدیدترین اخبار

صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل