ریاست | آموزش | ارتباطات و بین الملل | پژوهش | فرهنگی تربیتی | بین الملل | یادداشت | آرشیو نشریات | چندرسانه ای | پیوندها | ارتباط با ما | العربیة | ENGLISH |
صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل


 تاریخ: سه شنبه ١١ دی ١٣٩٧      ساعت: ١١:٠١        شماره خبر: ٩٦٤٩٣          پرینت

رئیس مدرسه عالی قرآن و حدیث جامعة المصطفی:

ایران در پژوهش‌های قرآنی در جهان اسلام پیشتاز است

رئیس مدرسه عالی قرآن و حدیث جامعة‌المصطفی گفت: انقلاب اسلامی سبب شد ایران در بسیاری از عرصه‌های قرآنی مانند مباحث میان‌رشته‌ای قرآن و علم حتی از الازهر و ام‌القری در جهان اسلام پیشی بگیرد.

به گزارش مرکز خبر و اطلاع‌رسانی جامعة‌المصطفی، «حجت‌الاسلام والمسلمین رضائی اصفهانی»، رئیس مدرسه عالی قرآن و حدیث جامعة‌المصطفی و مفسر و مترجم قرآن کریم، در گفت‌و‌گویی، با بیان این که باید نگاه جامعی به وضعیت قرآنی کشور بیفکنیم، گفت: پس از انقلاب اسلامی، جهش بزرگی در امور قرآنی در ابعاد گوناگون رخ داده است، به گونه‌ای که امروز از الازهر و ام‌القری در مدینه پیشی گرفته‌ایم.

وی با بیان این که پیش از انقلاب اسلامی، کارهای فردی در حوزه علمیه مطرح بود و پژوهش‌های جمعی نداشتیم، ولی امروز این فعالیت‌ها به صورت نظام‌مند و سیستمی در حال انجام است، بیان کرد: پس از انقلاب، فعالیت‌های قرآنی بسیار رشد کرد، اگر چه جنگ به صورت طبیعی سبب شد شاهد رکود نسبی در کارها باشیم، ولی پس از جنگ دوباره به برکت مجاهدت‌های امام(ره) و شهدا و پس از آن نیز به برکت رهبری‌ داهیانه مقام معظم رهبری(مدظله‌العالی)، از کشورهای اسلامی بسیار جلوتر هستیم، به گونه‌ای که برای نمونه، دکتری رشته قرآن و تربیت را ایجاد کرده‌ایم، ولی کشورهای دیگر مقطع کارشناسی این رشته را دارند.

نویسنده تفسیر مهر با بیان این که پیشرفت‌های کشور در زمینه‌های گوناگونی مانند پژوهش، آموزش، ترویج و توسعه، رسانه، مدیریت، رشته‌ها، مقالات و پایان‌نامه‌ها رخ داده است، تصریح کرد: نخستین بخشی که در آن رشد کردیم، مقدمات تفسیر است؛ پیش از انقلاب، کتابی در مورد مبانی تفسیری نداشتیم. همچنین در زمینه قواعد تفسیر اثری منتشر نشده بود. در زمینه روش‌ها و گرایش‌های تفسیری هم کار چندانی انجام نگردیده بود، ولی امروز چندین اثر خوب و در خور توجه مانند نوشته «آقای مؤدب» در مبانی تفسیری، از «عمید زنجانی» در روش‌های تفسیر و از «آیت‌الله معرفت» و «حجت‌الاسلام علوی‌مهر» با موضوع «تفسیر و مفسرون» و همچنین «منطق تفسیری»، تألیف بنده، وجود دارد.

وی افزود: خاطرم هست که کتاب «قواعد التفسیر» «عثمان السبط» را خیلی سال پیش از ام‌القری در مدینه خریدم و همین کتاب را بومی‌سازی کردیم و به تبع آن هم کسانی مانند «حجت‌الاسلام علی‌اکبر بابایی» آثاری در زمینه قواعد تفسیر نوشتند. در مجموع، در این عرصه رشد جهشی داشتیم و بسیاری از آثار تولیدشده، در قالب کتاب درسی در حال تدریس هستند.

 

التمهید؛ فخر شیعه

حجت‌الاسلام والمسلمین‌ رضائی اصفهانی با تقسیم‌بندی علوم قرآنی به دو بخش سنتی و جدید اظهار کرد: پیش از انقلاب، بیشتر مباحث علوم قرآنی در حد مقدمه کتب تفسیری مانند مقدمه تفسیر مجمع‌البیان، تفسیر تبیان و تفسیر «آیت‌الله‌العظمی خوئی» بود، ولی امروز فقط از آیت‌الله معرفت کتاب التمهید منتشر شده که فخر شیعه است و با الاتقان سیوطی و البرهان زرکشی رقابت و برتری دارد. مطالعات قرآنی در زمینه اعجاز هم رشد چشم‌گیری داشته، امروز به ویژه در مطالعات اعجاز علمی، که نمونه آن کتاب بنده است، رشد کرده‌ایم و این رشته در حال تدریس است.

وی ادامه داد: در بحث تحریف‌ناپذیری هم آثار خوبی نوشته شده که «صیانة القرآن» آیت‌الله معرفت نمونه آن است. همچنین «سلامة القرآن من التحریف» «حجت‌الاسلام نجارزاگان» و «نزاهة القرآن» «آیت‌الله جوادی» از دیگر آثار در این زمینه است.

 

پیشگامی ایران در دفاع علمی از قرآن

مترجم قرآن کریم با بیان این که شیعه پیش از انقلاب متهم به تحریف بود، اظهار کرد: امروز در دفاع از قرآن در مقایسه با دیگر بلاد اسلامی پیشگام هستیم. همچنین در بحث قرائات پیش از انقلاب برخی در حد معدود به آن پرداخته بودند، اما امروز ده‌ها رساله دکتری و ارشد در زمینه قرائات و اختلاف قرائات نوشته شده است.

حجت الاسلام والمسلمین رضائی اصفهانی با بیان این که حفظ قرآن و قرائت پیش از انقلاب عمدتاً در فضای فردی شکل گرفت، اما امروز هزاران حافظ قرآن و قاری داریم و در حال تربیت آنها هستیم، افزود: بعد از انقلاب، کتبی در مورد فنون قرائت و حفظ نوشته و برای دیگر کشورها ترجمه شد و الگوی آموزش آنان است.

 

پرداختن به وحی‌شناسی و زبان قرآن

وی با اشاره به فضای علوم قرآنی جدید اظهار کرد: برخی موضوعات مانند وحی‌شناسی، زبان قرآن، هرمنوتیک، فرهنگ زمانه، هنر و قرآن در چند دهه اخیر در فضای بعد از انقلاب مطرح و مورد نقد و بررسی محققان قرآنی قرار گرفته است؛ قبل از انقلاب بحث چندانی در این زمینه نبود، ولی امروزه با انتقال مباحث فوق به کشور چندین اثر از جمله در زمینه وحی‌شناسی از حجج اسلام «علوی‌مهر» و «سعیدی‌روشن» و آیت‌الله معرفت نوشته شده و اکنون کتب درسی است.

نویسنده تفسیر مهر با بیان این که در مورد زبان قرآن و متدلوژی فهم آثاری مانند زبان دین و قرآن از طرف «حجت‌الاسلام ساجدی» نوشته شده است، ادامه داد: درباره فرهنگ زمانه و نفی شبهه اقتباس قرآن از فرهنگ زمانه و عدم تأثیرپذیری قرآن از فرهنگ آن دوره، بنده در سال ۷۶ مقاله‌ای نوشتم، ولی امروز ده‌ها اثر در این باره داریم. همچنین بحث هرمنوتیک از دهه ۷۰ مطرح شد و روشن‌فکران این مباحث را به تبعیت از مستشرقان وارد کشور کردند و اکنون کتبی در نقد دیدگاه آنان تدریس می‌شود.

رئیس مدرسه عالی قرآن و حدیث به تفاسیر سنتی پرداخت و گفت: پیش از انقلاب آیت‌الله‌العظمی خوئی، «عبدالاعلی سبزواری» و «علامه طباطبایی» تفاسیری نوشته بودند. اگر چه المیزان هم دارای گرایش اجتماعی بود، ولی پس از انقلاب با این که مجدداً تفاسیر سنتی تألیف شدند، ولی نوآوری داشتند و عمدتاً با روش اجتهادی و متناسب با فضای روز کشور تدوین شدند. تفسیر کوثر را «آیت‌الله جعفری» نوشته که گر چه به روش ترتیبی و سنتی است، ولی نوآوری دارد و از جمله روش‌های اجتهادی آن است؛ تفسیر «جامع اثری» آیت‌الله معرفت، «الفرقان» «آیت‌الله صادقی» و تفاسیر نور، نمونه، مهر، راهنما و ... نگارش شد که به لحاظ فضای تفسیری متفاوت از نمونه‌های مشابه گذشته هستند.

رشد تفاسیر میان‌رشته‌ای و تطبیقی

حجت‌الاسلام والمسلمین‌ رضائی اصفهانی با تأکید بر رشد تفاسیر میان‌رشته‌ای به ویژه تفاسیر تطبیقی بعد از انقلاب است، تصریح کرد: پیش از انقلاب جز موارد شاذ و نادر چیزی سراغ نداریم، ولی امروز تفاسیر تطبیقی قرآن و عهدین تبدیل به درس شده و در برخی دانشگاه‌ها در مقطع دکتری در حال تدریس است. آثاری چون ادیان زنده جهان و مبانی تفسیر فریقین نوشته شده و ده سال است که قالب درسی در سیستم آموزش وارد شده و ده‌ها پایان‌نامه مثلاً در زمینه تطبیق آیه تطهیر نوشته شده است.

نویسنده تفسیر مهر به بحث ترجمه قرآن اشاره و اظهار کرد: چندسال پیش با همکاری انجمن قرآن‌پژوهی حوزه علمیه همایشی برگزار کردیم و طبق احصائی که داشتیم، صد ترجمه یافتیم و رؤیت کردیم. البته برخی مدعی وجود بیش از این تعداد بودند، ولی بیش از این مشاهده نکردیم؛ بیش از نصف این ترجمه‌ها مربوط به بعد از انقلاب اسلامی است و در کتابی با عنوان «سیمای مترجمان قرآن» چاپ شده است؛ رشد این مقدار ترجمه واقعاً عجیب است، زیرا ۱۴۰۰ سال ترجمه قرآن در یک طرف و ترجمه قرآن در چهار دهه اخیر هم در طرف دیگر قرار دارد.

حجت‌الاسلام والمسلمین‌ رضائی اصفهانی با برشمردن برخی از این ترجمه‌ها مانند ترجمه «آیت‌الله‌العظمی مکارم»، «حداد عادل»، «انصاریان»، «خرمشاهی»، «فولادوند»، رضائی اصفهانی و «مجتبوی» ادامه داد: از اتفاقات خوب پس از انقلاب در ترجمه، روی آوردن به کار گروهی در ترجمه است. همچنین ترجمه قرآن به زبان‌های دیگر رشد قابل ملاحظه‌ای داشته است و امروز قرآن به بیش از صد زبان از جمله ترکی استانبولی، چینی و تاجیک ترجمه و چاپ شده است.

 

راه‌اندازی دکتری ترجمه قرآن

عضو هیئت علمی جامعة‌المصطفی افزود: از دیگر اتفاقات در زمینه ترجمه، رشد کیفی آن در کنار رشد کمی است؛ امروز دو واحد درس ترجمه در رشته قرآن و حدیث داریم و در دکتری رشته ترجمه قرآن نیز دانشجو پذیرفته می‌شود.

حجت‌الاسلام والمسلمین‌ رضائی اصفهانی در ادامه به بحث مراکز قرآنی و رشد و توسعه آن پرداخت و گفت: این مراکز در دو بخش دولتی و خصوصی با رشد فراوانی روبرو بوده است؛ از جمله می‌توان به ایجاد مرکز توسعه و ترویج فعالیت‌های قرآنی در وزارت ارشاد، پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن دفتر تبلیغات، گروه قرآن پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و چندین رسانه دینی و قرآنی مانند رادیو معارف، شبکه سیمای قرآن و خبرگزاری ایکنا اشاره کرد. همچنین مرکز تحقیقات قرآن کریم المهدی(عج)، انجمن قرآن‌پژوهی حوزه و چندین مرکز پژوهشی قرآنی در دانشگاه‌ها، مؤسسات و دارالقرآن‌ها تأسیس شده که بالغ بر صدها مورد است.

وی در پیشنهادی به شبکه معارف قرآن، رادیو قرآن و رسانه‌های دینی تصریح کرد: پیشنهاد بنده این است که در این ایام به معرفی اولین‌های قرآنی در محورهای شانزده‌گانه از جمله اولین مجله قرآنی، اولین همایش قرآنی، اولین مقاله قرآنی، اولین پایان‌نامه قرآنی، اولین رسانه قرآنی، اولین رشته قرآنی، اولین ترجمه و تفسیر قرآن و سایر اولین‌ها به مناسبت ایام الله دهه فجر بپردازند.

رئیس مدرسه عالی قرآن و حدیث جامعة المصطفی با بیان این که معرفی این دست‌آوردها به نسل جوان، سبب امیدواری آنان می‌شود و به آینده انقلاب خوشبین خواهند شد، تأکید کرد: برای تحقق این پیشنهاد، برای هر کمکی که از دستم برآید، اعلام آمادگی می‌کنم.


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




جدیدترین اخبار

صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل