صفحه اصلی | آشنایی با امام جمعه | آثار | دیدارها | خطبه ها | فهرست موضوعی | جهان اسلام | جهان | یادداشت | چندرسانه ای | برگزیده ها | پیوندها | ارتباط با ما |



  چاپ        ارسال به دوست

برخی از مسائل مطرح‌شده در فقه‌التربیه

برخی از مسائل مطرح‌شده در فقه‌التربیه
فقه التربیه بخشی از دانش فقه است که به تعیین حکم رفتارهای مربیان و متربیان می پردازد و یکی از احکام خمسه را برای رفتارهای مربی و متربی بیان می کند. فقه التربیه اگرچه ممکن است یک عنوان جدید به شمار بیاید، ولی ریشه های آن در فقه سنتی و متداول موجود است؛ مثلا مباحثی که درباره تعلیم علوم، انوع علوم و امثال اینها در مکاسب محرمه مطرح است، در حقیقت، جزئی از فقه التربیه است و به همین دلیل، نمی توان گفت فقه التربیه یک موضوع فقهی کاملا جدید است، بلکه این موضوع همیشه در زندگی بشر وجود داشته است و بخش هایی از آن در فقه مورد بحث قرار گرفته است، اما به دلیل اینکه اصولا این مباحث تعین و تشخص مستقل نداشته است، کتاب تعلیم و تربیت یا فقه التربیه نداشته‌ایم.
از سوی دیگر، به دلیل اینکه عمدتاً در علم اخلاق به این مسائل پرداخته می شده است، احساس نیاز نمی‌شد که در فقه، باب مستقلی برای آن گشوده شود. بسیاری از این موضوعات، در کتاب منیه‌المرید شهید ثانی و کتاب‌های اخلاقی مطرح بوده و دیگر احساس نیاز نمی‌شد که از منظر فقهی به این مباحث پرداخته شود. اما اکنون با توجه به اینکه دانش تعلیم و تربیت رشد پیدا کرده و شیوه ها و روش ها متنوع شده اند و نیز اینکه دامنه علوم تربیتی و مسائل تعلیم و تربیت گسترش یافته است، احساس می‌شود که صورت‌بندی جدیدی لازم است. بنابراین، باید کتاب جدید فقهی ای با عنوان «کتاب تعلیم و تربیت» یا «فقه تربیتی» تدوین شود. در این زمینه، می توان از سه منبع استفاده کرد:
اول. مباحث کهنی که در ابواب فقه وجود داشته، ولی پراکنده بوده است؛
دوم. مباحثی که در اخلاق از منظر تعیین حسن و قبح عقلی مطرح شده است که باید این مباحث را با روش اجتهادی به منظور تعیین حکم شرعی آنها مورد بحث قرار داد؛
سوم. مباحث و موضوعات جدیدی که در تعلیم و تربیت و علوم تربیتی و فناوری آموزشی مطرح اند و پرسش های نوینی را رویاروی فقه قرار می دهند.
برای نظام بخشی به فقه التربیه، می توان چارچوب و فهرستی کلی بدین گونه ارائه کرد:
فقه التربیه:
بخش اول. تعلیم و تعلم؛
فصل 1: انواع علوم و احکام تعلم آنها؛
فصل 2: تعلیم و احکام آن؛
فصل 3: معلم؛ وظایف و و اوصاف؛
فصل 4: روش‌ها و شیوه‌های تعلیم و تدریس؛
فصل 5: فناوری‌های آموزشی؛
فصل 6: اقتصاد آموزش و پرورش؛
فصل 7: نهادهای آموزشی و وظایف حکومت و مردم.
بخش دوم. تربیت (به معنای خاص)؛
فصل 1: تربیت بدنی؛
فصل 2: تربیت عقلانی؛
فصل 3: تربیت اعتقادی؛
فصل 4: تربیت اخلاقی ـ عاطفی؛
فصل 5: تربیت اجتماعی؛
فصل 6: تربیت عبادی؛
فصل 7: تربیت سیاسی؛
فصل 8: تربیت اقتصادی و شغلی و مهارت‌ها؛
بخش سوم. نهادهای آموزشی و تربیتی؛
بخش چهارم. عوامل و مراحل.
منبع: فقه‌التربیه، مباحث، محورها و افق‌های پیش روی آن، گفت‌وگو با علیرضا اعرافی، نشریه معرفت


٠٩:٤٠ - 1394/03/30    /    شماره : ٦٣٤١٣    /    تعداد نمایش : ٢٢٢



خروج