صفحه اصلی | آشنایی با امام جمعه | آثار | دیدارها | خطبه ها | فهرست موضوعی | جهان اسلام | جهان | یادداشت | چندرسانه ای | برگزیده ها | پیوندها | ارتباط با ما |



  چاپ        ارسال به دوست

دورنمای صلح در سوریه با اجرای طرح دی میستورا

بیش از سه سال از ناآرامی های سوریه سپری می شود. طی این مدت طرح های گوناگونی از سوی «کوفی عنان» و «اخضر الابراهیمی» نمایندگان پیشین سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب در امور سوریه، برای پایان بخشیدن به تنش ارایه شد، اما برخی از آنها با مخالفت طرف های بازیگر در عرصه سوریه روبرو شد و شماری دیگر در همان مرحله پیشنهاد باقی ماند.

به درازا کشیدن تنش ها در این کشور، بی نتیجه ماندن خواست مخالفان نظام کنونی سوریه برای براندازی و گسترش تروریسم پرورش یافته با کمک های غربی- عربی، بسیاری از بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای را به بازنگری در سیاست های خود درباره این مساله وادار ساخت.

پس از آن بود که «استفان دی میستورا» دیپلمات بلندپایه ایتالیایی و سومین نماینده دبیرکل سازمان ملل متحد در امور سوریه پس از عنان و الابراهیمی، شهریورماه امسال ماموریت یافت پس از رایزنی با دولت سوریه و مخالفان به طرح فراگیری دست یابد که زمینه ساز پایان تنش ها در این کشور شود.

به موجب طرح دی میستورا قرار است در مرحله نخست به مدت 6 هفته و سپس به طور پایدار در «حلب» پایتخت اقتصادی سوریه، آتش بس برقرار شود و مردم به شهر بازگردند.

مرحله دوم این طرح، آغاز گفت و گوهای صلح میان بخشی از شبه نظامیان مخالف با نام «ارتش آزاد» و دولت سوریه با میانجیگری اردن در منطقه مرزی اردن و سوریه خواهد بود که ممکن است مدت ها به درازا بکشد.

همچنین تشکیل یک دولت وحدت ملی و انتقال قدرت پس از پایان دوره کنونی ریاست جمهوری «بشار اسد» به یک شورای ریاست جمهوری مرکب از همه طیف های سیاسی سوریه، بخشی از این طرح است.

دی میستورا بیست و نهم آبان طی سفر به دمشق و دیدار با رییس جمهوری سوریه، موافقت نخستین دمشق با طرح خود را به دست آورد.

بشار اسد در آن دیدار این طرح را شایسته بررسی دانست و گفت باید تلاش کرد هدف های مورد نظر این طرح عملی شوند.

همچنین در این دیدار، 2 طرف بر اهمیت اجرای قطعنامه های 2170 و 2178 شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره مبارزه با تروریسم تاکید کردند و مفاد آنها را برای پشتیبانان تروریست ها الزام آور خواندند.

وزیر آشتی ملی سوریه یک هفته پس از سفر فرستاده ویژه سازمان ملل متحد به دمشق گفت: دی میستورا با یک طرح آغازین نزد ما آمد؛ گرچه این پیشنهاد جامع و فراگیر نبود. او آمده بود تا از نیات دولت سوریه آگاه شود و با واکنش خوبی روبرو شد. او تایید کرد سوریه در پی همکاری جدی است.

به گفته او، فرستاده سازمان ملل باید جزییات طرح آتش بس پیشنهادی را ارایه کند و از دید دولت دمشق، مهمترین مساله «توقف درگیری ها» و پس از آن «آغاز روند سازش محلی» است.

وی افزود: توقف درگیری ها باید مقدمه ای برای پاکسازی برخی مناطق از گروه های تروریستی باشد و پس از برون رفت این افراد باید مناطق نام برده به منطقه حایل تبدیل شود؛ به گونه ای که دولت بتواند کمک های بشردوستانه و خدمات را به این مناطق برساند.

همان زمان وزیر آشتی ملی سوریه تاکید کرد نماینده سازمان ملل متحد باید اطمینان یابد گروه های مسلح و پشتیبانان آنها موافق آغاز روند صلح هستند.

 

** دی میستورا و رویه هایی متفاوت با پیشینیان

اگرچه از زمان آغاز ناآرامی ها در سوریه تاکنون سه نماینده برای بررسی اوضاع این کشور و پیشنهاد راه حل برای پایان دادن به درگیری میان گروه های گوناگون تعیین شده و همه بر راه حل سیاسی این مساله تاکید داشته اند اما سومین نماینده سازمان ملل متحد به روشنی گفته رفتن اسد در عمل ممکن نیست و به حل سیاسی مساله سوریه منجر نخواهد شد.

البته وی مانند پیشینیان خود، گفت و گو میان دولت و گروه های سوری را به عنوان بخش ضروری برای حل تنش ها در سوریه قلمداد کرده است.

روزنامه «رای الیوم» چاپ لندن، بیست و هفتم بهمن در گزارشی نوشت: هنگامی که سخنانی مانند «بشار اسد بخشی از راه حل سوریه است» و «بشار اسد رییس دولت سوریه است و او اکنون بخش بزرگی از سرزمین سوریه را در کنترل خود دارد» به گوش می رسد، به نظر می آید این سخنان را «ولید المعلم» وزیر امور خارجه سوریه یا «عمران الزعبی» وزیر اطلاع رسانی این کشور، بر زبان آورده است، اما این سخنان را فرستاده سازمان ملل متحد در سوریه گفته و جاری شدن این سخن از سوی وی به معنای آن است که واشنگتن، لندن و پاریس نیز چنین دیدگاهی را دارند.

روزنامه «الاهرام» مصر نیز سی ام بهمن در گزارشی نوشت: این واقعیت مهم وجود دارد که نظام سوریه در این کشور دست برتر را دارد. در چنین شرایطی سخنان دی مستورا درباره اینکه بشار اسد بخشی از راه حل مساله سوریه است، شگفتی به بار نمی آورد.

به نوشته این روزنامه، نظام سوریه بیش از 50 درصد سرزمین این کشور را در کنترل دارد و ارتش این کشور نیز که سرگرم نبرد با تروریست ها شده همچنان یکپارچه و وفادار به نظام است.

البته مساله ماندن یا رفتن بشار اسد یکی از اختلاف های بزرگ میان گروه های گوناگون سوری است و از آنجا که نماینده سازمان ملل متحد اسد را بخشی از راه حل مساله سوریه می داند، بخشی از گروه های سوری را به خود جلب می کند. میان مخالفان میانه رو و حتی تندروها نیز افرادی هستند که به دلیل بن بست کنونی اوضاع سوریه، به طرحی که در دورنمای آن تشکیل شورای ریاست جمهوری پس از اسد پیش بینی شده باشد، روی خوش نشان می دهند.

طرح دی میستورا از منظری دیگر نیز امیدها برای فروکش کردن تنش ها را افزایش می دهد. وی برخلاف اخضر الابراهیمی و کوفی عنان، رسیدن به توافق فراگیر در سوریه را هدف نخستین خود قرار نداده، بلکه در یک طرح گام به گام به آتش بس در شهر بزرگ و راهبردی حلب بسنده کرده است.

البته وی در این راه، تجربه موفق توافق دولت و شبه نظامیان مخالف برای برقراری آتش بس در «حمص» و «ریف دمشق» را پیش رو داشته است.

تارنمای «گروه اخبار و تحلیل های حقوق بشری» (ایرین) وابسته به سازمان ملل متحد، بیست و دوم بهمن به نقل از «آرون لوند» یکی از تحلیلگران موسسه پژوهشی «کارنگی» آمریکا، نوشت: راهبرد دی میستورا بسیار هوشمندانه است. او پی برده است که هیچ کسی با یک توافق نمی تواند به جنگ در سوریه پایان دهد. همچنین وی برای اینکه بتواند همه طرف ها را برای موافقت با طرح خود خرسند سازد چندین بار به دمشق و ترکیه که پایگاه رهبران مخالف سوریه است، سفر کرد.

در این پیوند، روزنامه «رای الیوم» چاپ لندن، بیست و نهم بهمن نوشت: طرح دی میستورا با طرح های کوفی عنان و اخضر الابراهیمی تفاوت دارد، زیرا او شیوه و خط مشی متفاوتی نسبت به آنان دارد و بر این مساله تاکید می کند که کنار گذاشتن بشار اسد به طور عملی ممکن نیست و رفتن اسد به حل سیاسی مساله سوریه منجر نخواهد شد.

به نوشته این روزنامه، شهر حلب به عنوان پایتخت اقتصادی سوریه به ناآرامی های سوریه نپیوست بلکه تنش ها از بیرون، به حلب کشیده شد؛ زیرا بخش بزرگی از بازرگانان، پیشه وران و گروه های متوسط در این شهر زندگی می کنند که به طور کلی چگونگی تفکر آنان با قشرهای فقیرتر و روستاییان تفاوت دارد.

از این رو، فرستاده سازمان ملل متحد با آگاهی از اینکه در این شهر هم نظام و هم مخالفان هوادارانی دارند، یک راه حل میانه را به کار گرفت و گام نخست برای توقف جنگ و خونریزی را از آنجا آغاز کرد تا پس از بازگشت تدریجی اوضاع اقتصادی به روال پیشین در حلب، این طرح را در دیگر شهرهای سوریه نیز به اجرا گذارد.

بنابراین به نظر می رسد دی میستورا تصمیم گرفته است با بکارگیری سیاست گام به گام در چارچوب قراردادهای آتش بس میان نظام سوریه و گروه های مخالف، طرح خود را برای پایان بخشیدن به تنش ها در سوریه پیش ببرد.

وی که هر روز در همسنجی با روز پیش درک بیشتری از پیچیدگی مساله سوریه می یابد، اینک در میدان مین راه می رود؛ زیرا از یک سو، دمشق به طرح حلب روی خوش نشان داده و از سوی دیگر، مخالفان با انتقاد از رویه او درباره حضور اسد در قدرت (دستکم طی یک دوره زمانی مشخص) هنوز به این طرح پاسخ روشن نداده اند.

البته همانگونه که پیشتر آمد، طرح دی میستورا می تواند گروه های میانه رویی را که در پی براندازی نظام نیستند، به راحتی جذب کند. همچنین پیش بینی می شود به احتمال فراوان شماری از گروه های تندروتر و بخشی از رهبران ائتلاف ملی مخالفان و ارتش آزاد نیز به پشتوانه همراهی بسیاری از کشورهای غربی و عربی با این طرح، دیدگاه مطرح شده را- گرچه با شرط هایی- بپذیرند.

با این همه، انتظار می رود تندروهایی همچون «داعش»، «جبهه النصره» و « احرارالشام» که با وجود پشتیبانی های پیشین غربی- عربی، از سوی سازمان ملل متحد و حتی آمریکا به عنوان گروه های تروریستی شناخته شده و کمک به آنها ممنوع است، از پذیرش طرح سر باز زنند؛ اما از آنجا که شمار این گروه ها نسبت به موافقان کمتر است، بنابراین می توان به آینده آتش بس پیشنهادی دی میستورا امید بیشتری بست.

افزون بر این، مردم این کشور و حتی اقلیت های قومی و مذهبی مانند کردها و مسیحیان به این باور رسیده اند که بشار اسد در وضعیت کنونی بهترین گزینه است؛ زیرا بیم آن می رود افرادی برای جایگزینی وی مطرح شوند که به گروه های تروریستی تندرو مانند القاعده و داعش گرایش داشته باشند و نتوانند اوضاع را کنترل کرده و امنیتی هر چند اندک برای شهروندان فراهم آورند.

به هر روی، روشن است که به منظور دستیابی به هر گونه راه حلی برای پایان دادن به ناآرامی ها در سوریه باید اراده مردم را در نظر داشت و به حاکمیت ملی این کشور احترام گذاشت.

 


١٨:٣٩ - 1393/12/09    /    شماره : ٥٩٨٧٣    /    تعداد نمایش : ٨٥٦



خروج