صفحه اصلی | آشنایی با امام جمعه | آثار | دیدارها | خطبه ها | فهرست موضوعی | جهان اسلام | جهان | یادداشت | چندرسانه ای | برگزیده ها | پیوندها | ارتباط با ما |



  چاپ        ارسال به دوست

نکاتی درباره مبانی دینی در عرصه تربیت

نکاتی درباره مبانی دینی در عرصه تربیت
اشاره به چند نکته در اینجا لازم است:
نکته‌ اول: اصلاح‌ که‌ همان ایجاد تغییر و تحول تدریجی در جـهت یک هدف مطلوب است هنگامی‌ موصوف‌ به‌ وصف «دینی» می‌شود که مطلوبیت آن هدف، از دین الهام بگیرد و روش‌های دستیابی به آن هدف‌ هم‌ در‌ چارچوب دینی قرار گیرد.
نکته دیگر این که در جهت تحقق آن اهداف هنگامی‌ که‌ شیوه‌ها، روش‌ها و طـراحی‌های مـوجود پاسخگو و به طور کامل تأمین کننده نیازها نباشد‌ و راه‌های‌ بهتری پدیدار شده باشد، نظریه فقهی می‌گوید که باید به اصلاح دست زد و زمینه‌های‌ تحول‌ در برنامه‌ها و روشها را فراهم آورد.
نظریه دینی می‌گوید باید بـه کـارشناسی‌ در‌ طیف‌ منطقه الفراغ تن داد و اهتمام ورزید. وقتی تحولات اجتماعی رخ داد،روحیات اجتماعی تفاوت پیدا‌ کرد، اگر‌ بگویند اصلا باید دست از تربیت دینی برداشت، این همان اصلاحی است که‌ مطابق‌ با‌ آرمان‌ها و ارزش‌های دیـنی نیست و در واقع از منظر دینی افساد است ولی اگر‌ جهت‌گیری‌ دینی‌ و چارچوب‌های کلی محفوظ است ولی در تعیین اولویتها و روشها نیاز‌ به‌ انعطاف و تغییر است، این اصلاح مطلوب است و قواعد دینی ما را موظّف مـی‌کند کـه پیـشگام‌ این‌ حرکت باشیم.
و بر اساس ایـن نـظریه حـکومت و سیاستمداران باید دائما‌ تحولات‌ اجتماعی، خانوادگی، روانی، جهانی و همه عواملی که می‌تواند‌ در‌ کارآیی‌ بیشتر تربیت دینی مؤثر باشد از قبیل‌ برنامه‌ درسی، کتاب و...را رصد بـزنند و بـر اسـاس آنها برنامه جدیدی در تربیت ارائه‌ کنند.مثلا‌ ممکن اسـت در زمـانی یا‌ در‌ سنین خاصی‌ یا‌ در‌ جامعه‌ای هنگامی تربیت دینی کارآمدتر باشد‌ که‌ اعتقادات نقطه شروع تربیت باشد، ولی ممکن است در زمـان دیـگر «اخلاقیات» به عـنوان نقطه‌ شروع‌ بهتر به نظر آید. پس به تبع‌ اوضاع و احـوال اجتماعی‌ و روحانیت مخاطبان ممکن است نقطه‌ عزیمت‌ تربیت دینی یا نوع ادبیات به کار گرفته متفاوت باشد. در ایـن فـرضها تـغییر‌ و اصلاح پسندیده است مشروط بر‌ اینکه‌ چارچوب‌ها‌ حفظ شود. تا وقتی‌ کـه‌ عـلایق و روحیات متضاد‌ با‌ دین نباشد می‌تواند برنامه‌ها و محتواهای درسی، متناسب با آنها اصلاح و تنظیم شود؛ جامعه دینی‌ در‌ مـقام اصـلاح در تـحفظ بر اصول‌ و بنیادهای کلی‌ باید‌ متصلب‌ باشد ولی در شیوه‌ها‌ و روش‌ها و انحاء عمل-که خـیلی انـعطاف‌بردار اسـت - نه تنها بایستی به اصلاح مستمر دست زد‌ بلکه‌ بایستی پیشقدم باشد. این ضعف نهادهای دینی‌ اسـت‌ کـه‌ در‌ ایـن‌ گونه امور پیشگامی‌ ندارند. البته‌ پیشگامی نیازمند به تئوری در مقام عمل است. به هر حال چـون تـغییر و تحول دائمی است،اصلاح هم‌ باید‌ دائمی‌ باشد.
نکته دیگر اینکه گاهی تحول‌های نمایانی‌ در‌ جامعه‌ آشـکار‌ مـی‌شود‌ کـه‌ نیازمند اصلاحات نمایان‌تری در سیستمهای اجتماعی است، در واقع در مقاطع زمانی ویژه تحول و تطور چشمگیری در مـناسبات اجـتماعی و سیاسی پدیدار می‌شود، طبیعتا در این برهه‌ها نیاز‌ مبرم به اصلاحات بنیادی‌تر است و نباید از آن غـفلت ورزیـد وگـرنه ممکن است خسارتهای بزرگی به وجود آید.
منبع: حکومت، اصلاحات و آموزش و پرورش، علیرضا اعرافی، گفت‌وگو با نشریه پژوهش‌های تربیت اسلامی، شماره 7، پاییز 1381.


١٢:٥٥ - 1394/02/31    /    شماره : ٦٢٥٦٦    /    تعداد نمایش : ٩٧



خروج