ریاست | آموزش | ارتباطات و بین الملل | پژوهش | فرهنگی تربیتی | بین الملل | یادداشت | آرشیو نشریات | چندرسانه ای | پیوندها | ارتباط با ما | العربیة | ENGLISH |
صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل


 تاریخ: سه شنبه ١١ خرداد ١٤٠٠      ساعت: ١٠:٥٣        شماره خبر: ١١٧١٥٩          پرینت

نمایندگی جامعةالمصطفی در استان مرکزی برگزار کرد

نشست علمی «تفاوت‌های مبانی روان شناسی اسلامی و جوامع غربی»

گروه خبر: گروه فقه و معارف اسلامی و اداره پژوهش، با همکاری انجمن علمی فقه و معارف اسلامی نمایندگی جامعةالمصطفی در استان مرکزی، نشست علمی «تفاوت‌های مبانی روان شناسی اسلامی و جوامع غربی» را با سخنران حجت‌الاسلام یعقوبی به صورت مجازی برگزار کرد.

نظر به لزوم و اهمیت شناخت جایگاه روان شناسی و بررسی روحیات فردی و اجتماعی جوامع بشری و به منظور آشناسازی و بیان اهمیت جایگاه و روان شناسی اسلامی در رفع نیازهای بشری برای طلاب و آشنایی هر چه بیشتر آنان با این موضوعات، گروه فقه و معارف اسلامی و اداره پژوهش نمایندگی جامعةالمصطفی در استان مرکزی و انجمن علمی فقه و معارف اسلامی واحد آشتیان بر آن شدند تا با برگزاری نشست علمی «تفاوت های مبانی روان شناسی اسلامی و جوامع غربی» به صورت مجازی، طلاب کارشناسی و زبان آموز خواهر و برادر این مرکز را هر چه بهتر و بیشتر با این موارد آشنا سازد.

در این نشست حجت الاسلام یعقوبی مطالبی به شرح زیر بیان کرد:

روان‌شناسی علمی است که با استفاده از روش علمی، به پژوهش و مطالعه روان، ذهن، فرایند ذهنی و رفتار در موجودات زنده می‌پردازد؛ به عبارت‌ دیگر، روان‌شناسی، علمی است که در آن درباره حالات روانی و رفتار آدمی تحقیق و بررسی می‌شود. روان‌شناسی به رفتار و فرایندهای روانی می‌پردازد. منظور از «رفتار»، همه حرکات، اعمال و رفتار قابل مشاهده مستقیم و غیرمستقیم است و منظور از «فرایندهای روانی»، چیزهایی همچون احساس، ادراک، اندیشه (تفکر)، هوش، شخصیت، هیجان و انگیزش و حافظه است. روش علمی، «تلاشی است نظام‌دار برای پاسخ دادن به پرسش‌های خاصی» و روان‌شناسی غربی دارای روش علمی تجربی است. ویژگی‌های اصلی هر علم عبارت است از: شواهد تجربی دارد و به داده‌های جمع‌آوری شده از طریق مشاهده مستقیم یا آزمایش اشاره می نماید. عینیت علم بدان معناست که تمام منابع سوگیری و خطا به حداقل می‌رسند و عقاید شخصی یا ذهنی از بین می‌روند.

کنترل شده است، یعنی برای اینکه بتوانیم علت (IV) و اثر (DV) را مشخص کنیم، باید کلیه متغیرهای بیرونی کنترل شوند. قابلیت تکرار و آزمون مجدد فرضیه وجود دارد. قابلیت همانندسازی دارد.

روان‌شناسی مکاتب مختلفی دارد؛ مکتب زیست‌شناختی نگاه پزشکی به روان انسان دارد. مکتب رفتارگرایی به رفتارهای بیرونی اهمیت می‌دهد، مکتب روان کاوی به احساسات و تمایلات سرکوب شده در کودکی اهمیت زیادی می‌دهد. مکتب گشتالت‌گرایی و کل‌گرایی معتقد است کل بزرگ تر از مجموعه اجزاست. مکتب شناخت‌گرایی، به حافظه و مهارت حل مسئله تاکید می‌کند و مکتب انسان‌گرایی بر تجربیات زیسته انسانی تأاکید دارد.

علم دینی تعاریف متعددی دارد؛ «علمی است که مسلمانان به دست آورده اند» یا «علمی است که براساس مبانی الهی و اسلامی بنا نهاده شود» یا «علمی که برای جامعه مسلمانان نافع باشد».

حجت‌الاسلام یعقونی، در ادامه، با نقل از دکتر احمد فؤاد الاهوانی اظهار داشت: روان‌شناسی اسلامی، شاخه‌ای از روان‌شناسی است که به مباحث دینی نزد مسلمانان می‌پردازد. آیت الله محسن غروی نیز بیان می‌دارد: روان‌شناسی اسلامی، مطالعه علمی رفتار است که با فرهنگ و جهان‌بینی اسلامی متناسب باشد. از افرادی که در زمینه علم دینی فعالیت کرده اند، می‌توان به دکتر سیدحسین نصر، خسرو باقری، حسن سوزنچی، عبدالحسین خسروپناه و الوین پلنتینجا اشاره کرد.

چهار راهکار عمده تولید علم دینی عبارت است از: رویکرد استنباطی، رویکرد تهذیبی، تکمیل علوم موجود، رویکرد مبنایی برای یافتن جایگاه علوم روز در هندسه دینی.

وی مبانی متفاوت روان‌شناسی غربی و روان‌شناسی اسلامی را به صورت ذیل تقسیم بندی نمود:

الف. الحاد، این‌جهانی‌سازی:شواهد تجربی، ضدیت نوع روان‌شناسان را با دین نشان می‌دهد، چنانکه نمره میانگین پایین گروهی از روان‌شناسان كه به صورت تصادفی انتخاب شده اند و در مقیاس الگوی ایمان کلیفورد کرک پاتریک ۱۹۳۵ شرکت کردند، نشان دهنده خصومت دینی چشمگیر آنهاست.

فریتز پرلز، آرون تی بک و آلبرت الیس، از بزرگان روان شناسی غربی، نگرش الحادی به روان‌شناسی داشتند. الیس در مقاله‌ای با عنوان «شواهد بر علیه دین: نظر یک درمانگر و شواهد بر علیه دین داری»  می‌گوید: اگر دین به وابستگی انسان به نیروی فوق و برتر از انسان تعریف شود، من به منزله روان درمانگر آن را فوق‌العاده مهلک می‌دانم.

ب. نگاه مادی‌گرا: پول تاگارد در مقدمه کتاب «فلسفه روان‌شناسی و علم شناختی» می‌گوید: بیشتر دانشمندان شناختی نگاه مادی‌گرایانه به روان دارند و دوگانه‌گرایی را رد می‌کنند، در حالی که دوگانه‌گرایان بر این باورند که تجربه هوشیار انسان در چارچوب علوم طبیعی قابل تبیین نیست، مادی‌گرایان و کاهش‌گرایان معتقدند این جنبه انسان زمانی به صورت مناسب در حیطه فیزیک زیست‌شناسی و سایر علوم طبیعی تبیین خواهد شد.

ج. تجربه گرایی در روش پژوهش: در علوم تجربی غربی نگاه از پایین به بالا وجود دارد و از تجربیات قابل قبول به یک موجود می‌رسد، ولی در نگاه اسلامی، علاوه بر این نگاه، نگاه بالا به پایین نیز وجود دارد ما کل صادق داریم که می‌تواند به وسیله وحی برای ما ارسال گردد. (در این زمینه ایرادات استقرای ناقص نیز قابل طرح است)

د. قبول عوامل فراطبیعی روان‌شناسی اسلامی: عواملی مانند خدا، ملائکه، جن، شیاطین، پیامبران، امام معصوم(علیه‌السلام) و افراد انسانی.

ه. طبیعت‌گرایی علمی: مانند تکامل‌گرایان که علم طبیعی و تجربی را به ‌عنوان موجه‌ترین شیوه قبول می‌کنند. در این دسته، لزوماً فراطبیعت انکار نمی گردد، ولی در علم، فقط به طبیعت و تجربه ارزش نهاد می‌شود.

و. ناهوشیارگرایی در مقابل روان‌شناسی هوشیار: این قسمت، سنگ بنای روان تحلیل گری فرویدی و یونگی است که عمده رفتار انسان را براساس ناهوشیار تبیین می‌کنند.

ز. جبرگرایی روان‌شناختی در مقابل اراده آزاد: در موج اول روان‌شناسی، که روان تحلیلگران قدرت داشتند، بیشتر رفتارهای انسان را در بزرگسالی، معلول اتفاقات کودکی فرد می‌دانستند که این به نوعی اجبار و محبوس بودن در گذشته منجر می‌‌شد.

ح. محیط‌گرایی افراطی رفتارگرایان: که به جبر محیطی و نه ذهنی منجر می‌شد.


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




جدیدترین اخبار

صفحه اصلی ریاست آموزش ارتباطات و بین الملل پژوهش فرهنگی تربیتی بین الملل