صفحه اصلی | آشنایی با امام جمعه | آثار | دیدارها | خطبه ها | فهرست موضوعی | جهان اسلام | جهان | یادداشت | چندرسانه ای | برگزیده ها | پیوندها | ارتباط با ما |

صفحه اصلی > خطبه ها > فهرست موضوعی > مراکز علمی > حوزه های علمیه 



  چاپ        ارسال به دوست

بررسی وحدت حوزه و دانشگاه، با توجه به شرایط جدید

بررسی وحدت حوزه و دانشگاه، با توجه به شرایط جدید
وحدت حوزه و دانشگاه مانند هر‌ پدیده‌‌ اجتماعی و فرهنگی دیگر، با سایر مؤلفه‌های‌ اجـتماعی‌ در‌ تـعامل است، اما شرایط جدیدی از زوایای‌ مختلف‌ بر این موضوع تأثیرگذار بوده که در بـررسی‌های عـلمی بـاید این شرایط و احوال‌ جدید مورد توجه قرار گیرد‌ که‌ در ادامه‌ به‌ برخی از آنها اشـاره می‌کنم:
الف.‌ بحث‌ تعامل و وحدت حوزه و دانشگاه از آن سطح ایده‌ال و آرمانی‌ که‌ در اوایل انقلاب طـرح گـردید، خـارج‌ شده و به واقعیات‌ اجتماعی‌ نزدیک‌تر گردیده و انتظارات و توقعات‌ از این وحدت، واقع‌بینانه‌تر شده است. از این رو مـی‌بینیم کـه مسئله‌ وحدت‌ حوزه‌ و دانشگاه امروزه با چالش‌های‌ چندی‌ نیز‌ مواجه شده و این‌ چـالش‌ها و ایـن انتظارات‌ واقع‌بینانه،‌ باید در بررسی مسئله‌ وحدت حوزه و دانشگاه مورد توجه قرار گیرد.
ب. بحث‌ وحدت‌ حوزه و دانـشگاه بـه عنوان یک‌ مقوله‌ اجتماعی در‌ تعامل‌ با‌ مؤلفه‌ها و عوامل دیگر‌ فکری و اجتماعی قـرار دارد. بـر همین اساس می‌بینیم که امروزه مسئله‌ حـوزه و دانـشگاه‌ بـا‌ مباحث بنیادین و جدی‌تری ارتباط برقرار‌ کرده‌ اسـت.‌ بـه‌ طور‌ مثال در سال‌های‌ اخیر‌ بحث حوزه و دانشگاه با بحث دین اقلی و اکثری، بـحث مـناسبات علم و دین، بحث‌ دین‌ و سـیاست و تـئوری‌های مربوط بـه آنها و...‌ ارتـباط‌ جدی‌ای‌ پیدا‌ کرده‌ است.‌ به هـر تـرتیب مقولات جدیدی در حوزه‌ی فکری و فلسفی مطرح شده که گرچه جلو طرح آنها را نـمی‌توان و نباید گرفت، اما باید تأمل کـرد که‌ این مقوله‌ بـسیار مـهم و استراتژیک با آنها چه ربـط و نـسبتی دارد.
ج. حاکمیت دینی، ساختار آن، اعمال و رفتار حکومت و مسائل اجتماعی حکومت بر مـقوله‌ وحـدت حوزه‌ و دانشگاه تأثیر فراوانی بـر جـای گذاشته و می‌گذارد. این هـم واقـعیتی است که باید بـه طـور منصفانه و واقع‌بینانه به آن توجه شود. قبل از انقلاب یا اوایل انقلاب‌ (که‌ هنوز حاکمیت شکل نـگرفته بـود) وحدت حوزه و دانشگاه به گونه‌ای قـابل طـرح بود، ولی امـروزه طـرح ایـن موضوع اقتضائات دیگری دارد و ایـن‌ امر در خور تأمل و دقت‌ جدی است.
د. از طرف دیگر امروزه منازعات سیاسی و جناحی بر مقوله‌ وحدت حـوزه و دانـشگاه به طور جدی سایه افکنده اسـت. بـه‌ بـیان‌ دیـگر در عـرصه‌ مباحث‌ فکری‌ و فـرهنگی و اجـتماعی، امروزه تفکرات گوناگون و منازعات و رقابت‌هایی وجود دارد که هر چه طرح آنها در یک سطح خاص و با رعـایت اخـلاق عـلمی و سیاسی امری‌ لازم‌ و طبیعی است، ولی به هـر حـال هـمین مباحثات و منازعات، جـهت طرح موضوع وحدت حوزه و دانشگاه را متحول کرده است.
ه. گسترش کمّی دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه‌ نیز‌ پدیده‌ اجتماعی‌ دیگری است که در بحث وحدت حوزه و دانشگاه باید مورد تأمّل جدی قـرار گیرد. یک زمانی‌ حوزه‌ علمیه، محدوده‌ جمع و جور و بسته‌ای داشت و تعداد‌ دانشگاه‌ها‌ هم‌ زیاد نبود؛ امّا امروزه گسترش دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه در ابعاد مختلف به لحاظ کمّی و کیفی ‌‌مسائل‌ جدیدی در عـرصه‌های مـختلف فکری و اجرایی به وجود آورده است و بر‌ بحث‌ وحدت حوزه و دانشگاه تأثیرات جدی‌ای داشته است.
و. تحوّلاتی که در عرصه‌ جهانی شدن‌ یا جهانی‌سازی در حال رخ دادن است، مسائلی را در عرصه‌های مختلف فرهنگی،‌ اجتماعی، دینی، عـلمی و...‌ و نـیز انتظارات جدیدی را از حوزه و دانشگاه در قبال این مسائل به وجود آورده است. طبیعی است که این مسائل و انتظارات جدید، نیازمند تلقی کارآمدتری از وحدت حوزه و دانـشگاه و اهـتمام بیشتری نسبت به این مـوضوع است.
ز. مسئله‌ دیگر این که ما در دانشگاه و حوزه با گرایش‌های متنّوع و گوناگونی روبرو هستیم. به عبارت دیگر، تنوّع و تکثّری‌ که امروزه در گرایش‌های حوزوی و دانشگاهی به وجود آمـده، در آغـاز انقلاب یا دوران قبل از انـقلاب وجـود نداشت. این تنوّع و تکثر مضاعف و روز افزون گرایش‌های فکری‌ و سیاسی و... در هر دو طرف؛ مؤلفه‌ای است که به طور جدّی بر مسئله‌ وحدت حوزه و دانشگاه تأثیر گذاشته و آن را پیچیده‌تر از پیش ساخته است.
منبع: وحدت حوزه و دانشگاه، بیم‌ها و امیدها، علیرضا اعرافی، نشریه مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، شماره 18 و 19، تابستان و پاییز 1382.


٠٩:١٠ - 1394/02/30    /    شماره : ٦٢٥٠٢    /    تعداد نمایش : ٧٩٠



خروج