این گردهمایی یکروزه که با حضور جمعی از فرهیختگان، مبلغان و پژوهشگران علوم دینی از کشورهای منطقه بالکان برگزار گردید، در تاریخ ۳۱ ژانویه ۲۰۲۶ مصادف با ۱۱ بهمنماه ۱۴۰۴، تلاش کرد تا با بازگشت به منطق درونی اثرگذاری در سنت اسلامی، پیوندی نظاممند میان ساحت فردی مبلغ و مأموریت اجتماعی او برقرار نماید.
مراسم با تلاوت آیاتی از قرآن کریم توسط حسین لالو، قاری و کارشناس ارشد علوم قرآن و تفسیر از کشور کوزوو آغاز شد.
سپس آرمان بربراتس، دبیر علمی نشست، ضمن خیرمقدم به مهمانان، جایگاه رفیع فارغالتحصیلان المصطفی را تبیین کرد و با استناد به آیه شریفه «لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ» و حدیث «کُونُوا دُعَاةَ النَّاسِ بِغَیْرِ أَلْسِنَتِکُمْ»، بر این نکته تأکید کرد که نفوذ کلام در جان مخاطب در گرو تجربه زیسته و صداقت درونی مبلغ است.
حجتالاسلام والمسلمین سلیمانی، مدیر بنیاد علمیپژوهشی ملا صدرا و نماینده جامعه المصطفی در کشورهای بالکان، ضمن تبریک اعیاد شعبانیه، به شش محور اساسی در باب پیوند عمل صالح و ترفیع کلمه حق اشاره کرد.
وی با بیان حکایتی از سیره عارف واصل، مرحوم میرزا علیآقا قاضی (رحمةاللهعلیه)، خاطرنشان ساخت که تزکیه نفس، انسان را از وادی ظلمت به سوی نور هدایت میکند و بصیرتی میبخشد که در انتخابهای مسیر تبلیغ دچار لغزش نشود.
مدیر بنیاد علمیپژوهشی ملا صدرا خطاب به دانشآموختگان تأکید کرد: «اگر ما در رفتار و عملمان صادق باشیم، حتی سکوت ما، نگاه ما و نشست و برخاست ما بر مخاطب تأثیر خواهد گذاشت.»
وی همچنین با اشاره به تحولات اخیر و مدیریت حکیمانه مقام معظم رهبری، سه ایمان امام خمینی (رحمةاللهعلیه) یعنی ایمان به خدا، ایمان به راه و ایمان به مردم را رمز پیروزی دانست.
در ادامه، ویدئو کلیپی از سخنان آیتالله عباسی، رئیس جامعةالمصطفی العالمیه، پخش شد که در این پیام با استناد به روایتی از امام صادق (علیهالسلام) که فرمودند: «مَنْ تَعَلَّمَ لِلَّهِ وَ عَمِلَ لِلَّهِ وَ عَلَّمَ لِلَّهِ، دُعِیَ فِی مَلَکُوتِ السَّمَاوَاتِ عَظِیمًا»، بر تمایز میان بزرگی دنیوی و عظمت ملکوتی تأکید کرد و فارغالتحصیلان را سفیران هدایت و بیداری خواند.
نشست در قالب چهار پنل تخصصی و با ارائه ۱۱ مقاله برگزار شد. از جمله سخنرانان برجسته این رویداد میتوان به دکتر لطفی اکبش، دکتر رضاپور، دکتر خلیل اویج، دکتر عمار امام اویج، دکتر رفیق راضیچ و حاجآقای سلیمانی اشاره کرد.
دکتر لطفی اکبش در سخنان خود با تمرکز بر درهمتنیدگی آموزش و پرورش روحی، تبیین کرد که در منظومه فکری اسلام، تعلیم و تزکیه دو بال تفکیکناپذیر برای پرواز در آسمان معرفت هستند.
وی با استناد به آیه «یُزَکِّیهِمْ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ» تأکید کرد که دانش زمانی میتواند منشأ خیر و برکت در جامعه باشد که در ظرفی پاک ریخته شود.
دکتر رضاپور نیز با واکاوی ریشهشناسی واژه تزکیه در قرآن، تفاوت آن را با تطهیر تبیین کرد و گفت: «تطهیر یعنی پاک کردن پلیدیها، اما تزکیه یعنی رشدی که پس از این پاکسازی حاصل میشود.»
وی با نقل قولی از آیتالله جوادی آملی، انسان گناهکار و آلوده به رذایل را به کسی تشبیه کرد که فطرت الهی خود را زیر خروارها هوس و خودخواهی زنده به گور میکند.
خانم انیسا علیباشیج نیز با تمرکز بر حدیث شریف صحیفه سجادیه، به تحلیل شکاف میان قول و فعل پرداخت و اظهار داشت: «سخنی که تنها از زبان برآید از لایه گوش فراتر نمیرود، اما سخنی که از عمق جان و دل برخیزد بیشک بر کرسی دل مینشیند.»
دکتر خلیل اویج در سخنرانی خود، مفهوم «کلمه متحد با وجود» را تبیین کرد و با تشریح اسفار اربعه عرفانی، به این نتیجه رسید که اصرار اسلام بر وحدت قول و فعل، یک انضباط هستیشناختی است و گسست میان این دو باعث تولید پوچی در باطن انسان میشود.
آقای سناد هرشوماویج نیز با تکیه بر نظریه یادگیری اجتماعی آلبرت بندورا، به تطبیق یافتههای نوین روانشناسی با آموزههای اسلامی پرداخت و تأکید کرد که «تصویر یک عمل تربیتی، ارزشی بالاتر از هزار کلمه دارد.»
وی با معرفی شخصیتی به نام «علیآقا» از شهر وارش به عنوان تجسم عینی تزکیه در جامعه، خاطرنشان ساخت که حتی شهروندان کروات و پیروان آیین کاتولیک نیز به دلیل خدمات انسانی و اخلاق نیکوی او به وی احترام میگذاشتند.
در ساعات پایانی نشست، حجتالاسلام والمسلمین دکتر سلیمانی مجدداً بر فراز منبر رفت و فلسفه نفوذ کلام را در گذار از مهارتهای زبانی به حقیقت قلبی دانست.
وی با استناد به آرای متفکرانی همچون شهید مطهری، امام محمد غزالی، علامه طباطبایی و ملا حسینقلی همدانی، تأکید کرد که تزکیه یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه یک ضرورت ساختاری برای تبلیغ است.
دکتر سلیمانی همچنین با کالبدشکافی وقایع اخیر ایران و حضور میلیونی مردم در راهپیمایی ۲۲ بهمن، این حضور را نشاندهنده پیوند ناگسستنی مردم با رهبری و نقشبرآب شدن محاسبات دهساله دشمنان دانست.
این رویداد علمی و معنوی که با استقبال گسترده دانش آموختگان جامعة المصطفی در منطقه بالکان همراه بود، گامی مؤثر در جهت ارتقای کیفی تبلیغ دینی و تقویت شبکه همافزا میان کنشگران دینی در این منطقه راهبردی محسوب میشود.
Δ