نویسنده: سید عباس حیدری / دانشجوی دکتری (فقه و حقوق قضایی) از مجتمع آموزش عالی فقه
عید غدیر با آن عظمت و شکوه که عندالله و عند الرسول دارد؛ نه صرفاً یک مساله درون مذهبی و شیعی؛ بلکه ادامه نبوت عامه و خاصه است که تمام ادیان الهی و آسمانی با محوریت انبیای عظام و اوصیای مکرّم شان برای هدایت و تکامل بشریت آورده اند و تمام انبیاء و جانشنان آن ذوات نورانی همه بلا استثناء، موظف به تبلیغ و زمینه سازی برای تحقق محتوا و هویت ظاهری غدیر بوده اند. حتی خاتم انبیاء که خودش عصاره از تمام انبیاء می باشد در سیر وجودی و عوالم غیبی که خداوند برای آنان ترسیم کرده است.
“انّما انت منذر و لکلّ قوم هاد”؛ در روایات ائمه در کتاب کافی شریف و بعضی منابع دیگر، مراد از منذر رسول الله – صلّی الله علیه و آله وسلّم و مراد از هادی امیرالمومنین علیه السلام تفسیر شده است؛ حتی نبی اکرم هم موظف بود این رسالت عظیم و سنگین ولایت که بر دوش آن بزرگوار نهاده شده بود را به جامعه اسلامی و بشریت معرفی نماید.
“یا ایّها الرسول بلّغ ما انزل الیک و ان لم تفعل فما بلّغت رسالته…”؛ ما انزل الیک یعنی ابلاغ ولایت و امامت امیرالمومنین علیه السلام بود که با اعلام آن دین اسلام و بیست و سه سال جهاد و مبارزه در راه خدا به اکمال و اوج خودش می رسید.
شیعیان در طول تاریخ حیات سیاسی خود به خاطر اقلیت بودن و ضعف سیاسی و قدرت حاکمان جور، فرصت مناسب و درستی برای شان پیش نیامد که غدیر را تبلیغ نمایند.
البته احیای غدیر در گوشه و کنار به گونه مستمر وجود داشت و جزو برنامه های خاص پیروان اهل بیت علیهم السلام بود؛ اما به برکت نظام جمهوری اسلامی ایران و انقلاب اسلامی به رهبری رهبر کبیر انقلاب حضرت امام خمینی ره فرصت خوبی برای تبلیغ و اشاعه فرهنگ غدیر به وجود آمد که مساله غدیر در تمام ابعادش، از فعالیت های علمی و نظری گرفته تا برگزاری جلسات جمعی و احیای سنت غدیر در جامعه رونق گرفت؛ خصوصاً دوره زعامت رهبر عظیم الشان و قائد شهید حضرت آیت الله العظمی خامنه ای(قدسّ) با آن درایت علمی و فهم عمیق دینی و سیاسی که از واقعه غدیر داشتند، نسبت به اهمیت و جایگاه غدیر تاکید خاص داشتند و در همه بیانات و دیدارهای شان با اقشار مختلف مردم در مسائل و موضوعات مرتبط با حادثه بزرگ غدیر مطالب عمیق و راهگشای را ارائه می کردند.
مع ذلک؛ هنوز ابعاد وجودی و فلسفه معنوی و قرآنی غدیر مبهم مانده است و آنطور که باید معرفی و شناسانده شود، هنوز صورت نگرفته است.
به طور خلاصه به اهم مسائل و موضوعات مربوط به غدیر و ابعاد وجودی و عینی آن در قالب کنشگری علمی و دینی از سوی جامعه نخبه و علمی، در ذیل مواردی را اشاره خواهیم کرد.
اینها بخشی از ابعاد واقعه بزرگ غدیر بود که می توان مورد بررسی علمی و نظریه پردازی محققان، دانش پژوهان حوزوی، تحلیل گران تاریخی و سیره نویسان محترم و فعال قرار بگیرد.
آن ابعاد وجودی و محوری غدیر هنوز کمرنگ بوده و در بین مردم و توده های مومنین بیشتر به جنبه های عاطفی و مذهبی آن به عنوان یک عید بزرگ مذهبی و حاشیه ای دیده می شود.
در حالیکه غدیر صرفاً نه یک واقعه تاریخی و محدود به مذهب و جریان خاص اعتقادی، بلکه در وسعت جغرافیای ادیان ابراهیمی و نظام بزرگ توحیدی در طول حیات بشری در ادامه حرکت انبیاء الهی قرار دارد.
Δ